Sultan I. Mustafa Kimdir?
Sultan I. Mustafa, Osmanlı Devleti’nin on beşinci padişahıdır. Babası III. Mehmed, annesi Halime Sultan’dır. Kardeşi I. Ahmed’in 1617’de ölümü üzerine, kardeş katlinin terkiyle doğan ekberiyet (hânedanın en yaşlı erkeği) düzeninin ilk uygulaması olarak tahta çıktı.
İki Kez Tahttan İndirilen Padişah
Uzun kafes yıllarının da etkisiyle ruh sağlığı yönetime elvermeyen I. Mustafa, birkaç ay sonra 1618’de tahttan indirilip yerine yeğeni Genç Osman getirildi. 1622’de Genç Osman’ın öldürülmesiyle yeniden tahta çıkarıldıysa da, bir yıl dolmadan 1623’te tekrar indirildi. Böylece Osmanlı tarihinde “ehliyetsizlik” gerekçesiyle azledilen ilk padişah oldu; bu, saltanatın artık şahsî iktidardan çok saray-ulemâ-kapıkulu dengelerine bağlandığının açık bir işaretidir.
Sık Sorulan Sorular
Sultan I. Mustafa kimdir?
III. Mehmed’in oğlu, ekberiyet düzeninin ilk padişahıdır; ruh sağlığı sebebiyle iki kez (1618, 1623) tahttan indirilmiştir.
Neden iki kez tahttan indirildi?
Yönetimi yürütemeyecek durumda olduğu için; 1618’de Genç Osman, 1623’te IV. Murad lehine azledildi.
Kaynakça
- Feridun Emecen, “Mustafa I” maddesi, TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 31, 2006, s. 271-273.