Tuğralar 1200×1190 4

Sultan II. Abdülhamid Han'ın tuğrası, Osmanlı hat sanatının en görkemli örneklerinden biridir. Siyah zemin üzerine altın yaldızla işlenmiş bu tuğra, padişahın adını, unvanını ve "el-muzaffer daima" (daima muzaffer) ibaresini içermektedir. Tuğranın etrafını çevreleyen altın çiçek bordürü, eserin bir sanat eseri olarak da değerlendirildiğini göstermektedir. Osmanlı tuğraları, her padişah için benzersiz olarak tasarlanan ve fermanlardan sikkelere kadar pek çok resmi belgede kullanılan kaligrafik imzalardır. Sultan II. Abdülhamid'in 33 yıllık saltanatı boyunca kullanılan bu tuğra, Osmanlı'nın son büyük padişahının otoritesinin sembolü olmuştur. Tuğranın zarif kıvrımları ve dengeli kompozisyonu, Osmanlı hat sanatının ulaştığı üst düzey estetiği yansıtmaktadır.