Hayatı ve Saraydaki Konumu
Saliha Sultan'ın doğum yeri ve tarihi kesin olarak bilinmemektedir. Sultan II. Mustafa'nın eşi olarak saraya girdi ve Mahmud'un annesi oldu. Sultan II. Mustafa'nın 1703'teki Edirne Vakası ile tahttan indirilmesinin ardından oğlu Mahmud ile birlikte Topkapı Sarayı'nda sessiz bir hayat sürdü. 1730'da oğlunun padişah ilan edilmesiyle valide sultan makamına yükseldi.
Patrona İsyanı Sonrası Sarayda Etki
Patrona Halil İsyanı'nın ardından sarayda istikrarın yeniden sağlanmasında Saliha Sultan'ın rolü önemlidir. Oğlu Sultan I. Mahmud'un isyancılarla ilk dönemdeki dengeyi kurmasında ve ardından tasfiye hamlesinde saray içi desteğin örgütlenmesinde etkili olduğu değerlendirilmektedir.
Hayırseverlik ve Vakıf Faaliyetleri
Osmanlı valide sultanları geleneğine uygun olarak Saliha Sultan da hayır işleriyle anılmıştır. Çeşme, sebil ve hayır kurumlarına destek vermiştir. 1739'da İstanbul'da vefat etmiş ve oğlunun saltanatının ortalarında dünyadan ayrılmıştır.
Valide Sultanlık Makamının XVIII. Yüzyıldaki Dönüşümü
Saliha Sultan'ın valide sultanlığı, XVII. yüzyılın güçlü valide sultanlarına (Kösem Sultan, Turhan Sultan) kıyasla daha mütevazı bir siyasi etki alanını yansıtır. XVIII. yüzyılda padişahların kendi otoritelerini daha güçlü biçimde kurması, valide sultanların siyasi rolünü sınırladı. Saliha Sultan, bu geçiş döneminin temsilcilerindendir.
Mirası
Saliha Sultan, Osmanlı tarihinin büyük valide sultanları kadar ön plana çıkmamış olsa da oğlu Sultan I. Mahmud'un yirmi dört yıllık istikrarlı saltanatının saray içi dengesinde sessiz ama kalıcı bir rol oynamıştır.