Sultan I. Mahmud

I. Mahmud)">I. Mahmud">Sultan I. Mahmud, 2 Ağustos 1696'da İstanbul'da dünyaya geldi. Babası Sultan II. Mustafa, annesi Saliha Sultan">Saliha Sultan'dır. 1730'a değin şehzadeliğini sarayda geçiren Mahmud, bu dönemde iyi bir eğitim aldı; tarihe, edebiyata, musikiye ve satranç oyununa ilgi duydu. Amcası Sultan III. Ahmed">Sultan III. Ahmed">Sultan III. Ahmed'in saltanat yıllarında kendisini hem yönetim hem de kültür açısından yetiştirdi. Tahta çıkışı, Patrona Halil İsyanı">Patrona Halil İsyanı">Patrona Halil İsyanı'nın gölgesinde gerçekleşti. Amcası III. Ahmed isyancıların baskısıyla tahttan çekilirken Mahmud'u dairesine çağırdı ve saltanatı ona devretti. Yeni padişah otuz beş yaşındaydı. Amcasının bıraktığı nasihatleri hatırında tutacak, işleri bizzat takip edecek ve sadrazama körü körüne teslim olmayacaktı. Patrona Halil meselesi acil bir tehlike olarak önünde duruyordu. İsyanın önderi Halil, taht değişikliğinden sonra büyük güç kazandı; divan toplantılarına katılıyor, devlet işlerine karışıyor, başdefterdarın konağına yerleşiyordu. Bu durum hem saray erkânını hem de yeniçerilerin bir bölümünü rahatsız ediyordu. Sultan I. Mahmud, sabırlı ve hesaplı bir strateji izledi. Patrona Halil ve avanesi vezirlik vaadiyle saraya davet edildi; sarayda pusuya düşürülen Halil ve adamları ortadan kaldırıldı. Bu kararlı hamle halk arasında büyük sempati topladı. Saltanat döneminin en önemli askerî sınavı, Avusturya ve Rusya ile 1736-1739 yılları arasında yaşanan savaş oldu. Bu savaşın sonundaki 1739 Belgrad Antlaşması, Osmanlı adına gerçek bir diplomatik zafer sayılır. Belgrad ve çevresi yeniden Osmanlı topraklarına katıldı; Tameşvar ve Semendire de Osmanlı hakimiyetine geçti. I. Mahmud, saltanatı boyunca imar faaliyetlerine büyük önem verdi. İstanbul'da çeşitli külliyeler yaptırdı, kütüphaneler kurdu; Ayasofya'nın iç mekanına yerleştirilen zengin kitaplık onun eseridir. Revan Köşkü, Fatih ve Galatasaray'da da kütüphaneler açtırdı. Bunların yanı sıra Boğaz kıyısında köşkler ve yalılar inşa ettirdi. Şiir ve musikiye ilgisi sürdü; "Sebâtî" mahlasıyla güzel şiirler kaleme aldı, güzel besteleri vardı. Musiki meclislerinden zevk alırdı. Zamanında üstatlar arasında sayılıyordu. Satrancı seven bir padişah olarak boş vakitlerini çeşitli sanat ve el işleriyle geçirdi. Kantaşı üzerine güzel mühürler kazar, bunları el altından satarak parasını fakirlere dağıtırdı. Saltanatının son iki yılını ağır hastalık içinde geçirdi. 13 Aralık 1754'te Cuma namazına gittiği yolda, ata binmiş hâlde vefat etti.