Sultan II. Mustafa Kimdir?
Sultan II. Mustafa, Osmanlı Devleti’nin yirmi ikinci padişahıdır. Babası IV. Mehmed, annesi Gülnûş Sultan’dır. 1695’te tahta çıktığında, atalarının izinden giderek ordunun başında bizzat sefere çıkmayı tercih etti.
Zenta Bozgunu ve Karlofça Antlaşması (1699)
II. Mustafa’nın sefer gayreti, 1697’de Zenta’da Prens Eugene karşısında alınan ağır bozgunla sonuçsuz kaldı. Bu yenilginin ardından imzalanan 1699 Karlofça Antlaşması, Osmanlı tarihinin bir dönüm noktasıdır: devlet ilk kez büyük çapta ve kalıcı biçimde toprak kaybetti (başta Macaristan olmak üzere). Karlofça, yerleşik dönemlendirmede Duraklama döneminin kapanışı ve Gerileme’nin başlangıcı sayılır.
Edirne Vak‘ası (1703)
Antlaşmanın ardından devlet işlerini büyük ölçüde hocası Şeyhülislâm Feyzullah Efendi’ye bırakıp Edirne’ye çekilmesi, İstanbul’da büyük hoşnutsuzluğa yol açtı. 1703’teki Edirne Vak‘ası adlı ayaklanmayla Feyzullah Efendi öldürüldü ve II. Mustafa tahttan indirildi; yerine kardeşi III. Ahmed geçti. Aynı yıl öldü.
Sık Sorulan Sorular
Sultan II. Mustafa kimdir?
IV. Mehmed ile Gülnûş Sultan’ın oğlu, 1695-1703 arası saltanat süren yirmi ikinci padişahtır.
Karlofça Antlaşması neden önemlidir?
1699’da imzalandı; Osmanlı’nın ilk büyük toprak kaybıdır ve Duraklama döneminin sonu sayılır.
Edirne Vak‘ası nedir?
1703’te çıkan ve II. Mustafa’nın tahttan indirilmesiyle sonuçlanan ayaklanmadır.
Kaynakça
- Abdülkadir Özcan, “Mustafa II” maddesi, TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 31, 2006, s. 275-280.
- İsmail Hakkı Uzunçarşılı, Osmanlı Tarihi, c. 4, TTK.