Hazırlık Süreci ve İçeriği
Mecelle, Sultan Abdülaziz döneminde Ahmed Cevdet Paşa'nın başkanlığında kurulan Mecelle Cemiyeti tarafından 1869-1876 yılları arasında hazırlandı. Tanzimat döneminde Batı hukuk sisteminin mi yoksa İslam hukukunun modernize edilmiş halinin mi benimsenmeceği tartışılırken Ahmed Cevdet Paşa, Hanefi fıkhını modern bir kanun formatında derlemeyi başardı. On altı kitaptan oluşan Mecelle, borçlar hukuku, ticaret, kiralama, vekâlet ve yargılama usulü gibi konuları düzenliyordu.
Etkisi ve Mirası
Mecelle, Osmanlı mahkemelerinde uygulanarak İslam hukukunun sistematik biçimde kanunlaştırılmasının en başarılı örneği oldu. İmparatorluğun çöküşünden sonra da Ürdün, Irak, Filistin ve Kıbrıs gibi eski Osmanlı topraklarında onlarca yıl uygulanmaya devam etti. Türkiye'de 1926'da İsviçre Medeni Kanunu'nun kabulüyle yürürlükten kalktı. Mecelle, İslam hukuk geleneğinin modern çağla buluşmasının en önemli entelektüel başarısı olarak değerlendirilir.