Handan Sultan

III. Mehmed’in eşi, I. Ahmed’in annesi
Koyu lacivert zemin önünde, mücevherli başlık ve kürk kenarlı koyu kaftanla ağırbaşlı bir valide sultanı canlandıran temsilî tek figür yağlıboya portre

Handan Sultan, III. Mehmed’in eşi ve I. Ahmed’in annesidir. Oğlunun 1603’te henüz on üç yaşında tahta çıkması üzerine valide sultan oldu ve genç padişahın ilk saltanat yıllarında saray içi dengeleri gözetti. 1605’teki erken ölümü, valideliğinin kısa sürmesine yol açtı.

Handan Sultan Kimdir?

Handan Sultan, Sultan III. Mehmed’in eşi ve Sultan I. Ahmed’in annesidir. Oğlunun 1603’te henüz on üç yaşında tahta çıkmasıyla valide sultan oldu; ancak valideliği kısa sürdü ve 1605’te öldü.

Kısa Süren Validelik

Handan Sultan, oğlunun çocuk yaşta ve sancak tecrübesi olmadan tahta çıktığı hassas bir dönemde valide oldu. Bu yıllarda haremin ve genç padişahın çevresindeki dengelerin gözetilmesinde rol oynadığı kabul edilir. Fakat kayınvalidesi Safiye Sultan’ın (III. Mehmed’in annesi) sarraydaki uzun nüfuzunun gölgesinde kaldığı ve iki valide arasında gerginlik bulunduğu aktarılır. Handan’ın 1605’teki erken ölümü, onun güçlü bir “kadınlar saltanatı” figürüne dönüşmesine fırsat bırakmadı; bu rolü, birkaç yıl sonra I. Ahmed’in eşi Kösem Sultan üstlenecektir.

Kökeni ve Kaynakların Sınırı

Handan Sultan’ın kökeni kesin değildir; devşirme/cariye kökenli olduğu, muhtemelen Balkan ya da Kafkas asıllı olabileceği aktarılır. Erken saray kadınlarında görülen köken belirsizliği burada da geçerlidir ve doğrulanamayan iddialar kesin bilgi gibi sunulamaz.

Sık Sorulan Sorular

Handan Sultan kimdir?

III. Mehmed’in eşi ve I. Ahmed’in annesidir; 1603-1605 arasında kısa süre valide sultan olmuştur.

Handan Sultan ne zaman öldü?

Oğlunun tahta çıkışından yaklaşık iki yıl sonra, 1605’te öldü.

Kaynakça

  • M. Çağatay Uluçay, Padişahların Kadınları ve Kızları, Türk Tarih Kurumu, Ankara (çeşitli baskılar).
  • Mücteba İlgürel, “Ahmed I” maddesi, TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 2, 1989, s. 30–33.
Diğer isimleri: Handan Valide Sultan