Osmanlı'nın İstanbul'daki En Eski Yapısı

5ef1bd7d55427f008cc7a073.jpg

Anadolu Hisarı ya da diğer adıyla Güzelce Hisar, Göksu deresi ile Boğaz'ın kesiştiği noktada asırlara meydan okuyor. 1395 yılında yani daha sur içi fethedilmeden önce inşa edilen Anadolu Hisarı, bugünkü manada İstanbul'daki en eski Osmanlı yapısı olma özelliği taşıyor.


1395 yılında Yıldırım Beyazıt döneminde inşa edilen kale, Anadolu'ya yönelik Doğu Roma, Venedik ve Ceneviz saldırıları konusunda bir savunma ve istihbarat kalesi olarak işlev gördü. İstanbul'un fethinden 58 yıl önce inşa edilen Anadolu Hisarı bu açıdan bakıldığından kentteki en eski Osmanlı yapısı olma özelliği de taşımaktadır. Ancak o dönemin İstanbul'un sadece surların içinde kalan yani bugünkü Fatih ilçesi toprakları olduğunu da hatırlatmakta fayda var. Öyle ki Galata bile bir Ceneviz kolonisi olarak İstanbul'un parçası sayılmamaktaydı.

Anadolu Hisarı inşa edildiği dönemde başta Doğu Roma, Venedik ve Ceneviz saldırılarına karşı öncü bir kale olarak kullanılsa da İstanbul'un fethinden sonra stratejik önemini yitirmiştir. İstanbul'un fethinden sonra Anadolu Hisarı ve çevresindeki Göksu bölgesi Anadolu'dan gelen Türklerin iskanına açılmıştır. Boğaz'ın yaklaşık 650 metre genişliğindeki en dar bölgesine inşa edilen Anadolu Hisarı, Fatih Sultan Mehmet'in eseri Rumelihisarı'nın da tam karşısında yer alır.

İstanbul'un fethi hazırlıkları kapsamında Doğu Roma'ya (Bizans) Karadeniz'den gelebilecek yardımları tam manasıyla kesmek amacıyla Anadolu Hisarı'nın tam karşısına inşa edilen Rumelihisarı bu süreçte büyük fayda sağlamıştır. Fatih Sultan Mehmet'in de dış surlar eklediği Anadolu Hisarı, yedi bin metrekarelik bir alan üzerine kuruludur. Dikdörtgen biçimindeki kalenin bazı bölümleri maalesef günümüze kadar ulaşamamıştır.

Anadolu Hisarı'nın karşısında yer alan Rumelihisarı da fetihten sonra stratejik önemini yitirmiş zaman içinde bir mahalleye dönüşmüştür. İstanbul'un 1453'te fethedilmesinden sonra kente yapılan ilk Osmanlı eseri ise Topkapı Sarayı'nın bazı bölümleri olmuştur. Bu dönemde surların karşısında Pera'da kalan eski Ceneviz kolonisi Galata da Osmanlı yönetimine geçmiştir.
 
Üst Alt