İnşa Süreci ve Banisi
Laleli Camii'nin temeli 1760 yılında Sultan III. Mustafa'nın emriyle atıldı ve 1764'te tamamlandı. Mimarı Mehmed Tahir Ağa'dır. Cami, İstanbul'un tarihi yarımadasında Laleli semtinde yer almaktadır. Bir külliyenin parçası olarak inşa edilmiş; türbe, han, çarşı ve diğer yapılar da bünyesinde barındırılmıştır.
Mimari Özellikleri
Laleli Camii, Nuruosmaniye Camii ile başlayan Osmanlı Barok üslubunun gelişmiş bir örneğidir. Yüksek bir platform üzerine inşa edilmiş olması, altında ticaret mekânlarının bulunmasına olanak tanımıştır. Tek kubbeli plan şeması, geniş pencereler ve kıvrımlı süsleme unsurları Barok estetiğini yansıtır.
Sultan III. Mustafa'nın Türbesi
Caminin avlusunda yer alan türbe, Sultan III. Mustafa'nın ve bazı aile üyelerinin medfun olduğu yapıdır. Sultan III. Selim de bu türbeye defnedilmiştir. Bu durum, baba-oğul padişahların aynı mekânda anılmasını sağlayan anlamlı bir birliktedir.
Külliye Yapıları
Laleli Külliyesi, cami dışında han, çarşı, sebil ve çeşme gibi yapıları da içermektedir. Özellikle caminin altındaki Taş Han (bugünkü hâliyle ticari mekân olarak kullanılmaktadır), dönemin mimari anlayışının işlevsellik boyutunu göstermektedir.
Osmanlı Barok Mimarisindeki Yeri
Laleli Camii, Nuruosmaniye Camii'nden sonra Osmanlı Barok mimarisinin ikinci büyük anıtsal eseridir. III. Ahmed Çeşmesi ile başlayan, Nuruosmaniye ile gelişen ve Laleli ile olgunlaşan bu üslup, XIX. yüzyıldaki Nusretiye ve Dolmabahçe camileriyle zirveye ulaşacaktır.