Savaşın Arka Planı
1736'da Rusya ve ardından Avusturya, Osmanlı İmparatorluğu'na savaş ilan etti. Rusya, Kırım ve Karadeniz'deki Osmanlı mevzilerini hedeflerken Avusturya, 1718 Pasarofça Antlaşması'yla elde ettiği toprakları genişletmeyi amaçlıyordu. Ancak her iki cephede de Osmanlı orduları beklenenden güçlü bir direniş gösterdi.
Osmanlı Zaferleri ve Belgrad'ın Geri Alınması
Osmanlı kuvvetleri, Avusturya ordusunu Belgrad civarında ağır yenilgiye uğrattı. Fransa'nın arabuluculuğuyla 18 Eylül 1739'da Belgrad Antlaşması imzalandı. Avusturya, Pasarofça ile aldığı Belgrad ve Kuzey Sırbistan'ı Osmanlı'ya geri verdi. Rusya ise Azak'ı yıkma şartıyla aldı; Karadeniz'de donanma bulunduramayacaktı.
Antlaşmanın Önemi
Belgrad Antlaşması, Osmanlı tarihinde çift yönlü bir öneme sahiptir. Bir yandan Osmanlı'nın Avrupa cephesinde elde ettiği son büyük toprak kazanımıdır; öte yandan bu başarı geçici bir sükunet dönemi yarattı. 1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı ve Küçük Kaynarca Antlaşması ile bu olumlu tablo tamamen tersine dönecektir.
Diplomatik Boyutu
Fransa'nın arabuluculuk rolü, Osmanlı-Fransız ittifakının XVIII. yüzyıldaki gücünü gösterir. Bu diplomatik destek, Osmanlı'nın müzakere masasında avantajlı bir konum elde etmesini sağladı. Belgrad Antlaşması, Sultan I. Mahmud'un saltanatının en parlak diplomatik başarısıdır.
Sonuçları ve Tarihî Perspektif
Belgrad Antlaşması, Osmanlı'ya otuz yıl sürecek barışçıl bir dönem hediye etti. Bu süre zarfında Sultan I. Mahmud ve ardılları iç istikrarı koruma fırsatı buldular. Ancak 1768'deki savaşla bu barış dönemi sona erecek ve Küçük Kaynarca'nın travması Osmanlı'nın kaderini belirleyecektir.