Nadir Şah'ın Yükselişi
Safevî Devleti'nin zayıflamasıyla Nadir Han (sonra Nadir Şah), İran'da iktidarı ele geçirdi. Osmanlı'nın Lâle Devri'nde aldığı İran topraklarını geri almayı hedefledi. 1730'dan itibaren Osmanlı'nın doğu sınırlarına sürekli baskı uyguladı. Tebriz, Revan ve çevresi savaş alanına dönüştü.
Topal Osman Paşa'nın Bağdat Zaferi (1733)
Savaşların en kritik anı, 1733'te Nadir Şah'ın Bağdat'ı kuşatmasıydı. Topal Osman Paşa komutasındaki Osmanlı kuvvetleri, İran ordusunu ağır bir yenilgiye uğrattı. Bu zafer, Bağdat'ın Osmanlı'da kalmasını sağladı. Ancak Topal Osman Paşa ikinci muharebede şehit düştü.
Barış Müzakereleri ve Sonuç
Uzun savaş döneminin ardından 1746'da barış antlaşması imzalandı. Osmanlı-İran sınırı büyük ölçüde 1639 Kasr-ı Şirin Antlaşması'na döndü. Sultan I. Mahmud, doğu cephesini istikrara kavuşturduktan sonra dikkatini batı sınırlarına çevirdi ve 1739 Belgrad Antlaşması'yla önemli bir zafer elde etti.
Savaşların Osmanlı'ya Etkisi
Osmanlı-İran Savaşları, Sultan I. Mahmud'un saltanatının ilk on yılını şekillendirdi. Topal Osman Paşa'nın zaferi ve şehadeti Osmanlı kamuoyunda büyük etki yarattı. Savaşlar, Osmanlı askerî gücünün hem güçlü hem de zayıf yönlerini ortaya koydu.
Tarihî Perspektif
Bu savaşlar, Osmanlı-İran rekabetinin XVIII. yüzyıldaki son büyük çatışmasıdır. 1746 barışından sonra Osmanlı-İran ilişkileri görece sakin bir döneme girdi. Osmanlı'nın asıl büyük tehdidi artık doğudan değil; kuzeyden — Rusya'dan — gelecektir.