Savaşın Arka Planı
1444 yılında Osmanlı Devleti ile Macaristan arasında Segedin Antlaşması imzalanarak on yıllık bir barış sağlanmıştı. Bu antlaşmanın ardından Sultan II. Murad, tahttan çekilerek Manisa'ya gitti ve oğlu Şehzade Mehmed'i tahta geçirdi. Ancak Papa IV. Eugenius, antlaşmanın "kâfirlerle yapıldığı" gerekçesiyle geçersiz olduğunu ilan etti ve Macar Kralı III. Vladislav'ı yeni bir Haçlı seferine ikna etti. Hunyadi Yanoş komutasındaki Haçlı ordusu, Macar, Leh, Çek, Eflâk ve çeşitli Avrupa güçlerinden oluşuyordu.
Sultan II. Murad'ın Geri Dönüşü
Haçlı tehdidi karşısında genç Sultan II. Mehmed'in tecrübesizliği ciddi bir endişe yaratıyordu. Sadrazam Çandarlı Halil Paşa başta olmak üzere devlet adamları, Sultan II. Murad'ı geri çağırdı. Manisa'daki inzivasından ayrılan Sultan II. Murad, Çanakkale Boğazı'nı geçerek ordunun başına geçti. Rivayete göre bozulan antlaşma metnini mızrağının ucuna takarak askerlerin moralini yükseltti.
Meydan Savaşı
10 Kasım 1444'te Varna ovasında iki ordu karşı karşıya geldi. Haçlı ordusu yaklaşık 25.000, Osmanlı ordusu ise 40.000-60.000 arasında kuvvetten oluşuyordu. Savaşın ilk aşamalarında Hunyadi Yanoş'un süvarileri Osmanlı kanatlarını zorladı ve bazı başarılar elde etti. Ancak savaşın kritik anında Kral Vladislav, Osmanlı merkezine doğru cesur ama düşüncesiz bir saldırıya geçti.
Kralın Ölümü ve Zafer
Kral Vladislav'ın doğrudan Sultan II. Murad'ın bulunduğu merkeze saldırması, savaşın kaderini belirledi. Osmanlı yeniçerileri, genç kralı atından düşürerek öldürdü. Vladislav'ın kesilen başı bir mızrağa takılarak Haçlı ordusuna gösterildi. Bu manzara karşısında Haçlı ordusunun morali çöktü ve büyük bir bozgun başladı. Hunyadi Yanoş güçlükle savaş meydanından kaçarak hayatını kurtardı.
Sonuçları ve Tarihsel Önemi
Varna Muharebesi, Osmanlı Devleti'nin Balkan hâkimiyetini kesin olarak tescil eden dönüm noktası niteliğindeydi. Haçlı seferleri artık Osmanlı'yı Balkanlardan sökmekte başarısız kalacaktı. Sultan II. Murad'ın tahttan çekilme kararının doğruluğu tartışılsa da, geri dönerek kazandığı bu zafer onun askeri dehasını kanıtladı. Varna, aynı zamanda Avrupa'nın son büyük Haçlı seferlerinden birinin de sonu oldu.