Tahta Çıkış: Ağır Bir Miras
Sultan I. Abdülhamid, 20 Mart 1725'te İstanbul'da dünyaya geldi. Babası Sultan III. Ahmed, annesi Rabia Şermi Kadın'dır. Elli yaşına kadar Topkapı Sarayı'nın kafes sisteminde yaşadı. 1774'te kardeşi Sultan III. Mustafa'nın vefatıyla tahta çıktığında, devam eden Osmanlı-Rus Savaşı'nı miras aldı. İlk işi, 21 Temmuz 1774'te Küçük Kaynarca Antlaşması'nı imzalayarak bu ağır savaşı sona erdirmek oldu.
Kırım'ın Kaybı (1783)
Küçük Kaynarca ile "bağımsız" ilan edilen Kırım Hanlığı, Rusya'nın fiilî kontrolüne girmişti. 1783'te Çariçe II. Katerina, Kırım'ı resmen ilhak etti. Sultan I. Abdülhamid, bu ilhakı önleyemedi; Osmanlı'nın Kırım üzerindeki yüzyıllık hâkimiyeti sona erdi. Bu kayıp, padişahı ve Osmanlı yönetici sınıfını derinden sarstı.
1787-1792 Osmanlı-Rus Savaşı
Kırım'ın kaybının intikamını almak isteyen Sultan I. Abdülhamid, 1787'de Rusya'ya savaş ilan etti. Avusturya da Rusya'nın yanında savaşa girdi. Özi Kalesi'nin düşmesi ve cephedeki ağır kayıplar, padişahı derinden üzdü. Sultan I. Abdülhamid, savaş devam ederken 7 Nisan 1789'da vefat etti.
Askerî Reform Çabaları
Sultan I. Abdülhamid, Küçük Kaynarca'nın derslerinden yola çıkarak askerî modernizasyon girişimlerinde bulundu. Sadrazam Halil Hamid Paşa'nın desteğiyle topçu ocağı ve istihkâm sınıfında iyileştirmeler yapıldı. Baron de Tott gibi yabancı uzmanlardan teknik destek alındı. Bu çabalar, Sultan III. Selim'in Nizam-ı Cedid reformlarının öncüsüdür.
Hamidiye Camii ve İmar Faaliyetleri
Sultan I. Abdülhamid, Bahçekapı'daki Hamidiye Camii ve Külliyesi'ni inşa ettirdi. Ayrıca çeşitli hayır kurumları, çeşmeler ve medreseler yaptırdı. Beylerbeyi Sarayı'nın ilk yapılarını da onun dönemine tarihleyen kaynaklar vardır.
Mirası
Sultan I. Abdülhamid, Osmanlı tarihinin en zor dönemlerinden birinde on beş yıl hüküm sürmüştür. Küçük Kaynarca'nın yükü, Kırım'ın kaybı ve süregelen savaşlar, onun saltanatını gölgelemiştir. Ancak askerî reform çabaları ve yeğeni Sultan III. Selim'e bıraktığı reform mirası, onun dönüşümcü kimliğini ortaya koyar.