Mondros Mütarekesi

Osmanlı'nın Fiili Teslimiyeti: Mütareke Şartları ve Sonuçları (1918)

Mondros Mütarekesi, 30 Ekim 1918'de Osmanlı İmparatorluğu ile İtilaf Devletleri arasında imzalanan ateşkes antlaşmasıdır. Osmanlı ordusunun terhisi, Boğazların açılması ve stratejik noktaların işgaline zemin hazırlayan bu antlaşma, imparatorluğun fiilen sona erişinin belgesidir.

Teslimiyetin Belgelenmesi

30 Ekim 1918'de Ege'deki Limni Adası'nın Mondros Limanı'nda, HMS Agamemnon savaş gemisinde Osmanlı Bahriye Nazırı Rauf Bey ile İngiliz Amiral Calthorpe arasında mütareke imzalandı. Antlaşma 25 maddeden oluşuyordu ve Osmanlı'nın fiili teslimiyetini içeriyordu: Boğazlar İtilaf kuvvetlerine açılacak, Osmanlı ordusu terhis edilecek, stratejik noktalar İtilaf güçlerince işgal edilebilecekti. Bu son madde — 7. madde — özellikle geniş yorumlandı ve Osmanlı topraklarının parça parça işgaline gerekçe oluşturdu.

Mütarekeden İşgale

Mondros Mütarekesi'nin ardından İtilaf kuvvetleri hızla harekete geçti. 13 Kasım 1918'de İstanbul'a İtilaf donanması demir attı. İngilizler Musul'u, Fransızlar Adana ve çevresini, İtalyanlar Antalya'yı işgal etti. 15 Mayıs 1919'da Yunanistan'ın İzmir'i işgali, Milli Mücadele'nin fitilini ateşledi. Sultan VI. Mehmed Vahideddin, işgal altındaki İstanbul'da gücünü yitirmiş bir padişah olarak kalmıştı. Mondros Mütarekesi, Osmanlı İmparatorluğu'nun sonunu hazırlayan ve Türk Kurtuluş Savaşı'nın başlangıcına zemin hazırlayan tarihi belge olarak değerlendirilir.

Diğer isimleri: Mondros Ateşkes Antlaşması