Halide Edib Adıvar: Millî Mücadele'nin Kalem ve Sesi

Halide Edib Adıvar, 1884'te İstanbul'da dünyaya geldi. Osmanlı hanım efendilerinin sınırlı eğitime mahkûm kılındığı bir çağda Amerikan Kız Koleji'nden mezun olarak dönemin en donanımlı kadın entelektüellerinden biri hâline geldi. Edebiyat alanındaki ilk eserleri, kadın kimliği ve Osmanlı modernleşmesi üzerine yoğunlaşıyordu. Birinci Dünya Savaşı ve işgal yıllarında kalemini ve sözünü millî bir amaca adadı. 23 Mayıs 1919'da Sultanahmet Meydanı'nda gerçekleştirilen büyük mitingde kürsüden halka seslenişi, Millî Mücadele'nin ruhunu damgalayan tarihsel anlardan biri olarak kayıtlara geçti. Bu konuşmada Yunan işgaline karşı duran direnişin meşruiyetini halk önünde ilan etti. Daha sonra Anadolu'ya geçen Halide Edib, Mustafa Kemal'in komutasındaki Kurtuluş Savaşı'na doğrudan katıldı. Başçavuş rütbesiyle görev yaptı ve cepheye yakın konumlarda bulundu. Bu tercih, dönemin toplumsal normlarını altüst eden cesur ve simgesel bir tutumdu. Cumhuriyet'in kuruluşunun ardından Halide Edib, tek parti yönetimine ilişkin çekinceleri nedeniyle yurt dışında kaldı; İngiltere ve Fransa'da ders verdi, uluslararası kamuoyunu Türk davası konusunda aydınlattı. Sonraki yıllarda Türkiye'ye dönerek siyaset ve edebiyat alanındaki çalışmalarını sürdürdü. 1964'te İstanbul'da hayatını kaybetti.