Tahta Çıkış: Yıkımın Ortasında
Sultan VI. Mehmed Vahideddin, 2 Şubat 1861'de İstanbul'da Sultan Abdülmecid'in oğlu olarak dünyaya geldi. Ağabeyi Sultan V. Mehmed Reşad'ın 3 Temmuz 1918'deki vefatıyla elli yedi yaşında tahta çıktı. Tahta çıktığında Osmanlı, I. Dünya Savaşı'nı kaybetmenin eşiğindeydi; Filistin, Suriye ve Irak cepheleri çökmüş, müttefik Almanya ve Avusturya-Macaristan da yenilgi sürecine girmişti. Vahideddin, imparatorluğun en karanlık saatinde padişah olan trajik bir figürdü.
Mondros Mütarekesi ve İstanbul'un İşgali
30 Ekim 1918'de imzalanan Mondros Mütarekesi, Osmanlı İmparatorluğu'nun fiilen teslimiyetini belgeleyen antlaşmaydı. Boğazlar İtilaf Devletleri'ne açıldı, Osmanlı ordusu terhis edildi ve stratejik noktalar işgal altına alındı. 13 Kasım 1918'de İtilaf donanması İstanbul'a demir attı; başkent fiilen işgal edildi. İngiliz, Fransız ve İtalyan güçleri İstanbul'un kontrolünü ele geçirdi. Vahideddin, işgal kuvvetleriyle uzlaşarak tahtını ve halifelik makamını korumaya çalıştı. Ancak bu tutum, Anadolu'da yükselen Milli Mücadele hareketi tarafından sert biçimde eleştirildi.
Milli Mücadele ve Vahideddin
Sultan Vahideddin ile Mustafa Kemal Paşa arasındaki ilişki, Türk tarihinin en tartışmalı konularından biridir. Vahideddin, Mustafa Kemal'i 1919'da ordu müfettişi olarak Samsun'a gönderdi; bu görevlendirmenin gerçek amacı hâlâ tartışılmaktadır. Mustafa Kemal'in Anadolu'da Milli Mücadele'yi başlatmasıyla İstanbul hükümeti ile Ankara arasında derin bir çatlak oluştu. Vahideddin, İngiliz baskısıyla Kuvâ-yı Milliye'ye karşı fetva yayınladı ve Kuvâ-yı İnzibatiye birliklerini gönderdi. Bu adımlar, onu Milli Mücadele'nin gözünde işbirlikçi konumuna düşürdü.
Saltanatın Kaldırılması ve Sürgün (1922)
1 Kasım 1922'de Türkiye Büyük Millet Meclisi, saltanatı kaldırdı. Halifelik makamı geçici olarak korundu ancak Vahideddin'in halifelik sıfatı da elinden alındı. 17 Kasım 1922'de Sultan VI. Mehmed Vahideddin, bir İngiliz savaş gemisi ile İstanbul'u terk etti. Önce Malta'ya, ardından Mekke'ye ve son olarak İtalya'nın San Remo şehrine gitti. 16 Mayıs 1926'da San Remo'da vefat etti ve Şam'daki Sultan Selim Camii haziresine defnedildi. Osmanlı İmparatorluğu'nun 623 yıllık hükümdarlık geleneği, onunla birlikte sona erdi. Vahideddin, tarihin en zor döneminde tahta çıkmış ve imparatorluğun sonunu yaşamak zorunda kalmış trajik son padişah olarak hatırlanmaktadır.