Turhan Sultan Kimdir?
Turhan Sultan (Turhan Hatice), I. İbrahim’in hasekisi ve IV. Mehmed’in annesidir. Ukrayna kökenli olduğu, esir olarak saraya alındığı aktarılır. Osmanlı tarihinde bir kadının ulaştığı en yüksek fiilî iktidar örneklerinden biridir.
Naiblik, Kösem ile Mücadele ve Köprülü
Oğlu 1648’de altı yaşında tahta çıkınca, valide sultanlık ve naiblik yetkisi konusunda kayınvalidesi Kösem Sultan ile karşı karşıya geldi. 1651’de Kösem’in ortadan kaldırılmasıyla Turhan Sultan fiilî naibe oldu ve yıllarca devleti yönlendirdi. Onun en tarihî kararı, 1656’da devleti tam yetkiyle Köprülü Mehmed Paşa’ya emanet etmesi; böylece devletin toparlanmasının önünü açmasıdır.
Yeni Cami ve Hayır Eserleri
Turhan Sultan, yarım kalmış olan Eminönü’ndeki Yeni Cami’yi (Valide Sultan Camii) tamamlattı (1665); yanındaki Mısır Çarşısı’nın (Spice Bazaar) gelirini vakfa bağladı. Böylece bir asır önce Safiye Sultan’ın temelini attığı cami, ancak Turhan Sultan sayesinde bitirilebildi. 1683’te öldü ve bu külliyedeki türbesine defnedildi.
Sık Sorulan Sorular
Turhan Sultan kimdir?
IV. Mehmed’in annesi ve uzun süre naibe olan güçlü valide sultandır; Köprülü’yü göreve getirmiştir.
Yeni Cami’yi o mu bitirdi?
Evet. Safiye Sultan’ın temelini attığı Yeni Cami’yi Turhan Sultan 1665’te tamamlattı.
Kaynakça
- M. Çağatay Uluçay, Padişahların Kadınları ve Kızları, TTK, Ankara.
- Lucienne Thys-Şenocak, Ottoman Women Builders: Hadice Turhan Sultan, Ashgate, 2006.