Saliha Valide Sultan

I. Mahmud'un Annesi: İsyan Sonrası Sarayın Dengeleyici Gücü

Saliha Valide Sultan, oğlu I. Mahmud'un tahta çıkmasıyla birlikte Osmanlı siyasi sahnesinin en etkili figürlerinden biri oldu. Lâle Devri'nin karmaşasını yakından yaşamış, kafes hayatında büyüyen oğlunu tahta çıkış sürecinde yönlendirdi. Patrona Halil İsyanı'nın ardından saraydaki denklemi yeniden kurmakta oğluna destek oldu; sadrazam atamalarında ve saray politikasında belirleyici rol oynadı. 1739'da vefat ettiğinde ardında güçlü bir Osmanlı geleneği bıraktı: İyi bir annenin devlet yönetimindeki sessiz ama kalıcı etkisinin simgesi olarak tarihe geçti.

Saliha Valide Sultan, oğlunun saltanat yıllarında hareket eden perde arkası bir güç olarak dikkat çeker. Patrona Halil İsyanı ile tahta çıkan I. Mahmud'un deneyimsizliğini telafi etmek adına ilk yıllarda sadrazam atamalarına bizzat dahil oldu. Saray içi hizipleşmeleri dengeleyerek oğlunun konumunu sağlamlaştırdı.

1739'da hayatını kaybeden Saliha Valide Sultan, I. Mahmud'un Belgrad Zaferini göremedi; ancak kazandırdığı siyasi istikrar ortamı bu zaferin zeminini hazırlamıştı. Osmanlı valide sultanları arasında 18. yüzyılın bu ilk çeyreğinde, hânedanın süreklilik stratejisinin canlı bir örneği olarak tarihe geçmiştir.

Diğer isimleri: Saliha Sultan, Saliha Valide Sultan