Pan-İslamcılığın Simgesi
Hicaz Demiryolu, Sultan II. Abdülhamid'in pan-İslamcılık politikasının en somut ve en görkemli ürünüdür. İstanbul'dan Şam üzerinden Medine'ye uzanacak bu hat, hacıların günlerce süren zorlu çöl yolculuğunu birkaç güne indirmeyi hedefliyordu. Proje, dünya genelindeki Müslümanların bağışlarıyla finanse edildi; bu durum, Abdülhamid'in halifelik sıfatını kullanarak ümmet dayanışmasını harekete geçirme stratejisinin başarısını gösteriyordu. Alman mühendislerin teknik desteğiyle inşa edilen hat, 1908'de Medine'ye ulaştı.
Stratejik Önem ve Akıbet
Hicaz Demiryolu yalnızca dini değil, askeri ve ekonomik stratejik öneme de sahipti. Arap yarımadasında Osmanlı otoritesini güçlendiriyor, asker ve malzeme taşıma kapasitesini artırıyordu. I. Dünya Savaşı sırasında T. E. Lawrence (Arabistanlı Lawrence) önderliğindeki Arap isyancılar tarafından sistematik biçimde sabote edildi. Hat, savaş sonrası büyük ölçüde harap oldu. Bugün Hicaz Demiryolu'nun kalıntıları, Sultan II. Abdülhamid döneminin en ambisyöz projelerinden birinin tanığı olarak Ürdün ve Suudi Arabistan çöllerinde durmaktadır.