Jön Türkler'den Örgütlü Muhalefete
İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin kökleri, Sultan II. Abdülhamid'in istibdat yönetimine karşı gelişen Jön Türkler hareketine dayanır. 1889'da İstanbul Askeri Tıbbiye'de kurulan cemiyet, gizli hücre yapısıyla İstanbul, Selanik ve sürgündeki muhalefet merkezlerinde örgütlendi. Paris'te Ahmed Rıza Bey, Kahire'de Prens Sabahaddin gibi isimler farklı fraksiyonları temsil etti. 1907 Paris Kongresi'nde güçler birleştirildi. Selanik, cemiyetin askeri kanadının merkezi oldu.
İktidar Yılları ve Çöküş
1908 devrimiyle II. Meşrutiyet'i ilan ettiren İttihat ve Terakki, 1913 Babıâli Baskını'yla fiilen tek parti iktidarını kurdu. Enver Paşa, Talat Paşa ve Cemal Paşa'nın oluşturduğu triumvira imparatorluğu I. Dünya Savaşı'na soktu. Savaşın kaybedilmesiyle cemiyet 1918'de kendini feshetti; liderler yurtdışına kaçtı. İttihat ve Terakki, Osmanlı'nın modernleşme, milliyetçilik ve otoriterlik arasındaki gerilimini somutlaştıran en önemli siyasi harekettir.