II. Meşrutiyet

İttihat ve Terakki Devrimi: Anayasanın Yeniden Yürürlüğe Girmesi (1908)

II. Meşrutiyet, 23 Temmuz 1908'de İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin askeri baskısıyla Sultan II. Abdülhamid'in Kanun-i Esasi'yi yeniden yürürlüğe koymasıyla başlayan anayasal dönemdir.

Hürriyet, Müsavat, Uhuvvet

1908 yazında Makedonya'daki İttihat ve Terakki subayları anayasanın yeniden yürürlüğe konulması için ayaklandı. Sultan II. Abdülhamid, otuz yıl önce askıya aldığı Kanun-i Esasi'yi 23 Temmuz 1908'de yeniden ilan etmek zorunda kaldı. İstanbul ve imparatorluğun dört bir yanında büyük sevinç gösterileri yapıldı. "Hürriyet, Müsavat, Uhuvvet" (Özgürlük, Eşitlik, Kardeşlik) sloganları sokaklarda yankılandı. Siyasi tutukluler serbest bırakıldı, sansür kaldırıldı, gazeteler özgürce yayın yapmaya başladı.

Sonrasında Gelen Fırtına

II. Meşrutiyet'in coşkusu kısa sürdü. 1909'daki 31 Mart Vakası, 1912-1913 Balkan Savaşları felaketi, 1913 Babıâli Baskını ile İttihatçıların diktatörlüğü ve I. Dünya Savaşı yenilgisi birbirini izledi. Anayasal yönetim vaadi, İttihat ve Terakki'nin tek parti iktidarına dönüştü. Yine de II. Meşrutiyet, Osmanlı siyasi kültüründe kalıcı izler bıraktı; çok partili siyaset, basın özgürlüğü ve sivil haklar kavramları toplumda kök saldı.

Diğer isimleri: İkinci Meşrutiyet, Hürriyet İlanı