Sultan Abdülmecid Kimdir?
Sultan Abdülmecid, Osmanlı Devleti’nin otuz birinci padişahıdır. Babası II. Mahmud, annesi Bezmiâlem Sultan’dır. Babasının reform çizgisini “Tanzimat” adıyla kurumsallaştıran genç bir hükümdar olarak on altı yaşında tahta çıktı.
Tanzimat ve Islahat Fermanları
Tahta çıkışından birkaç ay sonra, hariciye nâzırı Mustafa Reşid Paşa’nın hazırlanmasında öncü rol oynadığı Tanzimat Fermânı (Gülhane Hatt-ı Hümâyunu, 3 Kasım 1839) ilan edildi: can, mal ve namus güvenliği, kanun önünde eşitlik ve düzenli vergi-askerlik ilkeleri devlet tarafından güvence altına alındı. 1856’daki Islahat Fermânı ise gayrimüslim tebaanın hakları başta olmak üzere bu çerçeveyi genişletti. Bu fermanlar, hukukî-idarî modernleşmenin anayasal öncesi zeminini kurdu.
Kırım Savaşı ve İmar
Abdülmecid döneminde Kırım Savaşı (1853-56) İngiltere ve Fransa ile ittifak hâlinde Rusya’ya karşı yürütüldü ve Paris Antlaşması’yla (1856) sonuçlandı; Osmanlı bu savaşla ilk dış borçlarını da aldı. Dönemin en görkemli imar eseri, sarayın Topkapı’dan taşındığı Dolmabahçe Sarayıdır. Abdülmecid 1861’de genç yaşta veremden öldü.
Sık Sorulan Sorular
Sultan Abdülmecid kimdir?
1839-1861 arası saltanat süren otuz birinci padişahtır; Tanzimat Fermanı onun döneminde ilan edildi.
Tanzimat Fermanı ne zaman ilan edildi?
3 Kasım 1839’da, Gülhane’de (Gülhane Hatt-ı Hümâyunu).
Dolmabahçe Sarayı onun döneminde mi yapıldı?
Evet, saray Abdülmecid döneminde yapıldı ve saltanat merkezi buraya taşındı.
Hanedan İlişkisi
Sultan Abdülmecid'in kız kardeşi Adile Sultan, Tanzimat devri saray çevresinde divan sahibi bir şair ve hayır eserlerinin bânisi olarak ayrı bir kültürel rol üstlendi.
Kaynakça
- Cevdet Küçük, “Abdülmecid” maddesi, TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 1, 1988, s. 259-263.