Geç Gelen Tahta Çıkış
Sultan V. Mehmed Reşad, 2 Kasım 1844'te İstanbul'da Sultan Abdülmecid'in oğlu olarak dünyaya geldi. Kardeşi Sultan II. Abdülhamid'in 33 yıllık saltanatı boyunca Topkapı ve Dolmabahçe saraylarında gözetim altında yaşadı. 27 Nisan 1909'da Abdülhamid'in tahttan indirilmesiyle altmış beş yaşında padişah ilan edildi. Uzun yıllar saray hapsinde geçirmiş, siyasi deneyimden yoksun bir hükümdar olarak tahta çıkan Reşad, başından itibaren İttihat ve Terakki'nin sembolik padişahı olarak görüldü. Sakin, dindar ve iddiasız kişiliğiyle biliniyordu.
Savaşlar Dönemi: Trablusgarp, Balkanlar, Dünya Savaşı
Sultan V. Mehmed Reşad'ın saltanatı, arka arkaya gelen savaşlarla şekillendi. 1911-1912 Trablusgarp Savaşı'nda İtalya, Osmanlı'nın son Kuzey Afrika toprağı olan Libya'yı işgal etti. 1912-1913 Balkan Savaşları imparatorluğun Avrupa'daki topraklarının büyük bölümünü kaybetmesiyle sonuçlandı; Edirne bile geçici olarak elden çıktı. En yıkıcı olan ise İttihat ve Terakki'nin Osmanlı'yı 1914'te I. Dünya Savaşı'na sokmasıydı. Enver Paşa, Talat Paşa ve Cemal Paşa'nın oluşturduğu üçlü iktidar, padişahın rızasını alarak Almanya ve Avusturya-Macaristan safında savaşa girdi. Mehmed Reşad, savaş kararlarında aktif bir rol oynamamış; cihad ilanı bile İttihatçıların kararıydı.
Sembolik Padişahlık ve Vefat
Sultan V. Mehmed Reşad, Osmanlı tarihinde siyasi otoritesi en kısıtlı padişahlardan biriydi. İttihat ve Terakki'nin fiilen yönettiği devlette o, yalnızca protokol ve temsil görevlerini yerine getiriyordu. Halifelik sıfatını taşıması, özellikle I. Dünya Savaşı döneminde propaganda amaçlı kullanıldı. Rumeli'ye yaptığı sembolik ziyaret ve cami açılışları dışında kamuoyuyla sınırlı temas kurdu. 3 Temmuz 1918'de İstanbul'da yetmiş üç yaşında vefat etti. Eyüp Sultan Camii haziresine defnedildi. Savaşın henüz sürdüğü bu dönemde tahta kardeşi Sultan VI. Mehmed Vahideddin geçti. Reşad'ın saltanatı, imparatorluğun en ağır yenilgilerine sahne olmuş ancak bu felaketlerin sorumluluğu büyük ölçüde İttihatçı kadrolara aittir.