Trablusgarp Savaşı (1911-1912): İtalya'ya Karşı Son Direniş
Trablusgarp Savaşı, Osmanlı İmparatorluğu ile İtalya Krallığı arasında 1911-1912 yılları arasında yaşanan ve Osmanlı'nın Afrika kıtasındaki son büyük toprak parçası olan Libya'nın kaybedilmesiyle sonuçlanan çatışmadır. İstanbul'un Rumeli'den gelen baskılarla uzak Kuzey Afrika'yı savunmakta yetersiz kaldığı bu savaş, Osmanlı ordusunun gerçek kapasitesini de gözler önüne sermiştir.
İtalya, Avrupa büyük güçleri arasında geç kalmış bir sömürgeci güç olarak on dokuzuncu yüzyılın sonlarından itibaren Kuzey Afrika'ya yöneldi. Tunus'u Fransa'ya kaptırmasının yarattığı hayal kırıklığının ardından gözlerini Osmanlı'nın elindeki Trablusgarp ve Bingazi'ye çevirdi.
29 Eylül 1911'de İtalya, Osmanlı Devleti'ne bir ültimatom sunarak Libya'nın teslim edilmesini talep etti. Osmanlı hükümetinin bu talebi reddetmesi üzerine İtalya savaş ilan etti. İtalyan deniz kuvvetleri kıyılara top atışı düzenleyerek kısa sürede Trablusgarp ve Bingazi kentlerini ele geçirdi.
Ancak iç bölgelerde beklenmedik biçimde güçlü bir direniş başladı. İTC bünyesinden yetişme genç subaylar — aralarında Enver ve Mustafa Kemal de bulunmak üzere — gizlice Libya'ya geçerek yerel Arap ve Tuareg kabilelerinin direnişine önderlik etti. Bu gerilla savaşı, İtalyan kuvvetlerini ciddi ölçüde yıprattı.
Balkan Savaşları'nın patlak vermesi, Osmanlı hükümetini 18 Ekim 1912'de imzalanan Uşi Antlaşması ile Libya üzerindeki tüm egemenlik haklarını İtalya'ya devretmek zorunda bıraktı. Yüzyıllarca Osmanlı yönetiminde kalan ve önemli ticaret yolları üzerinde bulunan bu verimli topraklar artık Osmanlı hâkimiyeti dışına çıktı. Trablusgarp, Osmanlı'nın Kuzey Afrika'daki varlığının fiilen sona erişini simgeler.