Vaka-i Hayriye (Yeniçerilerin Kaldırılması)

Beş Asırlık Yeniçeri Ocağı'nın Kanlı Sonu (1826)

Vaka-i Hayriye, 15 Haziran 1826'da Sultan II. Mahmud'un Yeniçeri Ocağı'nı kanlı biçimde kaldırması olayıdır. Beş yüz yılı aşkın tarihe sahip ocak bir günde ortadan kaldırılmış ve yerine modern Asakir-i Mansure-i Muhammediye ordusu kurulmuştur.

Yeniçeri Ocağının Son Günü

15 Haziran 1826 günü Osmanlı tarihinin en dramatik sahnelerinden birine tanıklık etti. Sultan II. Mahmud, Avrupa usulü eğitim görecek yeni askeri birliklerin kurulmasını ilan edince Yeniçeriler beklenen tepkiyi verdi: kazanlarını devirerek Et Meydanı'nda toplandılar. Ancak bu kez padişah hazırlıklıydı. Sancak-ı Şerif çıkarıldı, ulema fetvasıyla padişah desteklendi, topçu birlikleri kışlaları kuşattı. Ağır top ateşiyle Yeniçeri kışlaları yıkıldı; binlerce Yeniçeri öldü, kaçanlar yakalanarak sürgüne gönderildi ya da idam edildi.

Yeni Düzenin Kuruluşu

Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılmasıyla Sultan II. Mahmud, amcası Sultan III. Selim'in yarım kalan reformunu tamamlamış oldu. Yerine Asakir-i Mansure-i Muhammediye — "Muhammed'in Muzaffer Askerleri" — adıyla Avrupa tarzı modern bir ordu kuruldu. Bu ordu, Batılı eğitmenler gözetiminde eğitildi. Vaka-i Hayriye, yalnızca askeri bir reform değil; aynı zamanda padişahın merkezî otoritesini yeniden kurmasının simgesiydi. Yeniçerilerin sosyal ve ekonomik etkileri de kırıldı. Olay, Osmanlı modernleşme tarihinin en radikal adımı olarak değerlendirilmektedir.

Diğer isimleri: Hayırlı Olay, Yeniçeri Ocağının Kaldırılması