Vaka-i Hayriye (Yeniçerilerin Kaldırılması)

Beş Asırlık Yeniçeri Ocağı'nın Kanlı Sonu (1826)

Vaka-i Hayriye, 15 Haziran 1826'da Sultan II. Mahmud'un Yeniçeri Ocağı'nı kanlı biçimde kaldırması olayıdır. Beş yüz yılı aşkın tarihe sahip ocak bir günde ortadan kaldırılmış ve yerine modern Asakir-i Mansure-i Muhammediye ordusu kurulmuştur.

Vaka-i Hayriye (Yeniçerilerin Kaldırılması) portresi
Vaka-i Hayriye (Yeniçerilerin Kaldırılması)

Yeniçeri Ocağının Son Günü

15 Haziran 1826 günü Osmanlı tarihinin en dramatik sahnelerinden birine tanıklık etti. II. Mahmud">Sultan II. Mahmud">Sultan II. Mahmud, Avrupa usulü eğitim görecek yeni askeri birliklerin kurulmasını ilan edince Yeniçeriler beklenen tepkiyi verdi: kazanlarını devirerek Et Meydanı'nda toplandılar. Ancak bu kez padişah hazırlıklıydı. Sancak-ı Şerif çıkarıldı, ulema fetvasıyla padişah desteklendi, topçu birlikleri kışlaları kuşattı. Ağır top ateşiyle Yeniçeri kışlaları yıkıldı; binlerce Yeniçeri öldü, kaçanlar yakalanarak sürgüne gönderildi ya da idam edildi.

Yeni Düzenin Kuruluşu

Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılmasıyla Sultan II. Mahmud, amcası III. Selim">Sultan III. Selim">Sultan III. Selim'in yarım kalan reformunu tamamlamış oldu. Yerine Asakir-i Mansure-i Muhammediye — "Muhammed'in Muzaffer Askerleri" — adıyla Avrupa tarzı modern bir ordu kuruldu. Bu ordu, Batılı eğitmenler gözetiminde eğitildi. Vaka-i Hayriye, yalnızca askeri bir reform değil; aynı zamanda padişahın merkezî otoritesini yeniden kurmasının simgesiydi. Yeniçerilerin sosyal ve ekonomik etkileri de kırıldı. Olay, Osmanlı modernleşme tarihinin en radikal adımı olarak değerlendirilmektedir.

Diğer isimleri: Hayırlı Olay, Yeniçeri Ocağının Kaldırılması