Yunan İsyanı

Mora'dan Bağımsızlığa: Osmanlı Avrupa'sında İlk Kopuş (1821–1829)

Yunan İsyanı, 1821'de Mora Yarımadası'nda patlak veren ve 1829 Edirne Antlaşması ile Yunanistan'ın bağımsızlığıyla sonuçlanan isyandır. Avrupalı büyük güçlerin müdahalesi, Osmanlı'nın Avrupa topraklarındaki parçalanma sürecini başlattı.

İsyanın Başlangıcı

1821 Mart'ında Mora Yarımadası'nda ve Eflak'ta başlayan Yunan İsyanı, Filiki Eterya adlı gizli örgütün koordinasyonuyla patlak verdi. Sultan II. Mahmud döneminde yaşanan bu isyan, Avrupa'daki romantizm akımı ve Yunan sempatizanlarının (Filhelenler) desteğiyle uluslararası boyut kazandı. Lord Byron gibi Avrupalı aydınlar isyana destek verdi. Osmanlı, isyanı bastırmak için Mısır Valisi Kavalalı Mehmed Ali Paşa'dan yardım istedi; İbrahim Paşa komutasındaki Mısır kuvvetleri Mora'ya gönderildi.

Navarin ve Bağımsızlık

20 Ekim 1827'de Navarin Limanı'nda İngiliz, Fransız ve Rus birleşik donanması, Osmanlı-Mısır filosunu imha etti. Bu deniz felaketi, isyanın kaderini değiştirdi. 1828-1829 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan 1829 Edirne Antlaşması ile Yunanistan fiilen bağımsızlığını kazandı. 1830 Londra Protokolü ile uluslararası tanıma gerçekleşti. Yunan İsyanı, Osmanlı Avrupa'sındaki ilk ulusal bağımsızlık hareketi olarak tarihsel bir kırılma noktası oldu.

Diğer isimleri: Yunan Bağımsızlık Savaşı