Belginin Ortaya Çıkışı
Sened-i İttifak, 1808 yılında Alemdar Mustafa Paşa'nın sadrazamlığı döneminde hazırlanıp imzalanan önemli bir belgedir. Sultan II. Mahmud'un tahta çıkışının hemen ardından gündeme gelen bu belge, merkezi hükümet ile Anadolu ve Rumeli'deki güçlü ayanlar arasında bir uzlaşma metni niteliğindeydi. Ayanların merkezî otoriteyi tanıması karşılığında merkez de ayanların yerel haklarını garanti altına alıyordu. Bu karşılıklılık ilkesi, belgeyi Osmanlı anayasal tarihinin öncüsü yapan temel unsurdur.
Tarihsel Önemi
Sened-i İttifak, uygulamada kısa ömürlü oldu — Alemdar'ın kısa süre sonra hayatını kaybetmesi ve ayanların güçlerinin kırılmasıyla etkisini yitirdi. Ancak tarihsel önemi büyüktür: Padişahın yetkilerinin sınırlandırılması fikrinin ilk kez resmi bir belgeye dönüştürülmesi, Tanzimat Fermanı ve Kanun-i Esasi'ye giden yolun başlangıcı olarak değerlendirilir. İngiliz Magna Carta'sı ile karşılaştırılması, belgenin anayasal anlamını vurgulayan bir yorumdur.