Basının Doğuşu
Osmanlı'da modern gazeteciliğin başlangıcı, Sultan II. Mahmud'un 1831'de çıkarttırdığı Takvim-i Vekayi gazetesidir. Resmi bir yayın organı olan bu gazete, devletin politikalarını halka duyurmayı amaçlıyordu. 1840'ta William Churchill'in çıkardığı Ceride-i Havadis yarı-resmi nitelikteydi. Asıl devrim, 1860'ta Şinasi'nin Tercüman-ı Ahval'i ile özel gazeteciliğin başlamasıyla gerçekleşti. Namık Kemal'in İbret gazetesindeki yazıları kamuoyunu şekillendirdi.
Sansür ve Direniş
Sultan II. Abdülhamid'in İstibdat Dönemi, Osmanlı gazeteciliğinin en karanlık yılları oldu. Ağır sansür yasaları, gazetelerin kapatılması ve gazetecilerin sürgün edilmesi döneme damgasını vurdu. Buna rağmen muhalif basın pes etmedi: Paris'te Ahmed Rıza'nın Meşveret'i, Kahire'de çeşitli yayınlar, Osmanlı'nın dışında özgürce sesini duyurdu. 1908'de II. Meşrutiyet'in ilanıyla sansür kaldırıldığında İstanbul'da onlarca yeni gazete ve dergi yayın hayatına atıldı. Osmanlı gazeteciliği, demokrasi ve özgürlük mücadelesinin ayrılmaz parçası olmuştur.