Savaşa Giden Süreç
Sultan I. Bayezid'in Anadolu beyliklerini hızla ilhak etmesi, bu beyliklerin hükümdarlarının Timur'a sığınmasına yol açtı. Timur, Anadolu beylerinin haklarını savunma bahanesiyle batıya yöneldi. İki hükümdar arasındaki diplomatik yazışmalar giderek sertleşti. Bayezid, Timur'un tehditlerine meydan okurken Timur, Sivas'ı alarak Osmanlı topraklarına girdi. Karşılıklı hakaretler ve ültimatomlar, savaşı kaçınılmaz kıldı.
Kuvvetlerin Durumu
Timur'un ordusu, çeşitli tahminlere göre 140.000 ile 200.000 arasında askerden oluşuyordu ve savaş filleri de dahil olmak üzere üstün bir teçhizata sahipti. Sultan I. Bayezid'in ordusu ise yaklaşık 85.000 civarındaydı. Osmanlı ordusundaki en büyük zayıflık, daha önce ilhak edilen Anadolu beyliklerinin askerlerinin sadakatinin şüpheli olmasıydı. Ayrıca Bayezid'in uzun İstanbul kuşatmasından dönen yorgun birlikleri de ordunun genel gücünü olumsuz etkilemekteydi.
Savaşın Seyri
20 Temmuz 1402'de Ankara yakınlarındaki Çubuk Ovası'nda başlayan muharebe, Osmanlı tarihinin en trajik sayfalarından biridir. Savaşın kritik anında Aydınoğulları, Saruhanoğulları ve Menteşeoğulları gibi eski beyliklerin askerleri, Timur'un safına geçerek Osmanlı ordusunun çökmesine neden oldu. Kara Tatarlar da saf değiştirince Sultan I. Bayezid'in direnmesi imkânsız hale geldi.
Bayezid'in Esareti
Savaş meydanında sona kadar direnen Sultan I. Bayezid, kaçmayı reddederek savaştı ancak sonunda esir düştü. Osmanlı tarihinde bir padişahın savaş meydanında esir düşmesi ilk ve son kez yaşandı. Timur, başlangıçta Bayezid'e saygılı davrandıysa da rivayetlere göre zamanla aşağılayıcı bir tutum sergiledi. Bayezid, 8 Mart 1403'te esaret altında Akşehir'de vefat etti.
Anadolu'nun Yeniden Paylaşımı
Ankara Muharebesi'nin ardından Timur, Anadolu'yu baştan başa yağmalayarak Bursa ve İzmir dahil birçok şehri tahrip etti. Daha önce Osmanlı'ya ilhak edilmiş olan Anadolu beylikleri yeniden bağımsızlıklarını ilan etti. Osmanlı Devleti'nin on yılda kurduğu Anadolu birliği bir günde yıkılmış oldu. Bu yıkım, Osmanlı'nın toparlanmasını on yıldan fazla geciktirdi.
Tarihsel Değerlendirme
Ankara Muharebesi, Osmanlı tarihinin en büyük felaketidir. Ancak bu yenilgi, Osmanlı Devleti'nin yok olmasına değil, yeniden yapılanmasına yol açmıştır. Fetret Devri'nden sonra Şehzade Mehmed Çelebi'nin liderliğinde birliğini yeniden kuran Osmanlı, yarım yüzyıl içinde İstanbul'u fethederek bir dünya imparatorluğuna dönüşecektir. Bu muharebe, devletin dayanıklılığının en büyük sınavı olmuştur.