Bağdat Seferi

Abbasi'nin Başkenti Osmanlı'ya Geçti

1534'te gerçekleştirilen Bağdat Seferi, Kanuni Sultan Süleyman'ın Irak'ı ve tarihi Abbasi başkenti Bağdat'ı Osmanlı topraklarına kattığı büyük seferdir. Bu fetih, Osmanlı'nın Orta Doğu hâkimiyetini Basra körfezine kadar genişletti ve imparatorluğun güneydoğu sınırlarını belirledi.

Seferin Gerekçesi

Safevi Şahı Tahmasp'ın Irak ve çevresindeki hâkimiyeti, Osmanlı'nın Orta Doğu'daki çıkarlarına doğrudan tehdit oluşturuyordu. Abbasi halifeliğinin tarihi başkenti olan Bağdat'ın Safevi kontrolünde kalması, Osmanlı padişahlarının talep ettiği İslam dünyasının liderliği iddiasıyla da çelişiyordu. Kanuni, Bağdat'ın fethini hem stratejik hem sembolik açıdan vazgeçilmez buldu.

Fetih Süreci

1534'te Sadrazam Pargalı İbrahim Paşa öncü kuvvetlerle Tebriz'e girdi; ardından Kanuni Sultan Süleyman büyük orduyla Bağdat'a yürüdü. Şehir direniş göstermeden teslim oldu. Kanuni, Bağdat'a girerek hem tarihi Abbasi mirasını sahiplendi hem de Hz. Ali'nin Necef'teki ve Hz. Hüseyin'in Kerbela'daki türbelerini ziyaret etti; bu ziyaret Şii nüfusla ilişkiyi dengeleme çabası olarak okunabilir.

Kalıcı Osmanlı Hâkimiyeti

Bağdat, kısa kesintiler dışında 1917'ye kadar Osmanlı yönetiminde kaldı. 1534'teki fethin ardından Osmanlı yönetimi Irak'ın idari ve hukuki yapısını yeniden düzenledi; bölgeye Osmanlı beylerbeyliği kuruldu. Fırat ve Dicle havzasındaki bu hâkimiyet, hem ticaret yollarının hem de kutsal Şii kentlerinin denetimini Osmanlı'ya verdi.