Külliyenin İnşaatı
Haseki Hürrem Külliyesi, 1539 yılında tamamlandı. Mimar Sinan'ın erken dönem eserlerinden olan bu yapı, Hürrem Sultan'ın bizzat yaptırdığı ve kendi ismiyle anılan büyük hayır kompleksinin çekirdeğini oluşturmaktadır. Osmanlı tarihinde büyük çaplı külliye yaptıran ilk cariye/haseki olması bakımından Hürrem Sultan'ın bu girişimi, saray kadınlarının kamusal alana açılmasında bir dönüm noktasını işaret etmektedir.
Külliyenin Yapıları
Külliye; cami, medrese, imaret (yoksullara yemek dağıtılan aşevi) ve darüşşifadan (hastane) oluşmaktadır. Darüşşifa, döneminin en gelişmiş tıp kurumlarından biri olarak hizmet verdi; burada akıl hastalığı dahil çeşitli hastalıkların tedavisi yapılıyordu. İmaret ise günlük olarak yüzlerce fakire ve yolcuya ücretsiz yemek dağıtıyordu.
Hayırseverliğin Boyutları
Hürrem Sultan, yalnızca İstanbul'da değil; Mekke, Medine ve Kudüs'te de önemli hayır eserleri yaptırdı. Kudüs'teki imareti, Hristiyan, Yahudi ve Müslüman fakirlere birlikte hizmet eden nadir hayır kurumlarından biriydi. Bu küresel hayırseverlik ağı, Hürrem'in salt bir saray kadını olmanın ötesinde dönemin en aktif kamusal figürlerinden biri olduğunu kanıtlamaktadır.