İznik Çinisinin Tarihi
İznik (antik Nicaea), 15. yüzyılın sonlarından itibaren Osmanlı saray siparişlerinin yoğunlaştığı seramik merkezi haline geldi. Başlangıçta Çin porseleni taklit eden İznik ustaları, 16. yüzyılda kendi özgün biçemlerini geliştirdiler. Mavi-beyaz gelenekten hareket eden bu üslup, zamanla mercan kırmızısı (Armenyan bole) adı verilen özgün renk tonuyla zenginleşti.
Teknik Özellikler
İznik çinilerinin ayırt edici özelliği, kobalt mavisi ve mercan kırmızısının parlak beyaz zemin üzerindeki canlılığıdır. Kalay astarlı toprak hamuru, özel formüllü sır ve yüksek fırın sıcaklıklarıyla elde edilen bu ürünler dönemlerinde Venedik ve Avrupa pazarlarında da büyük rağbet gördü. Laleler, karanfiller, yaprak kıvrımları ve arabesk motifler İznik çinisinin imgesel dünyasını oluşturur.
Mimari Kullanımı
Kanuni döneminde inşa edilen başlıca dini ve saraysal yapılarda İznik çinileri vazgeçilmez bir dekorasyon unsuru oldu. Rüstem Paşa Camii, dış ve iç cephelerini tamamen kaplayan İznik çinileriyle bu sanatın en yoğun örneğini sunar. Topkapı Sarayı'nın Harem bölümündeki çini panolar ise saray mekânının İznik çinisiyle bütünleşmesinin en seçkin örnekleridir.