Venedik'in Ege'deki Konumu
Venedik, yüzyıllar boyunca Ege'deki ticaret yollarını denetleyen güçlü bir deniz cumhuriyetiydi. Girit (Kandiye), Kıbrıs, Korfu ve Ege'nin çeşitli adaları Venedik'in sömürge ağını oluşturuyordu. Bu coğrafi dağılım, Osmanlı'nın Akdeniz'deki genişleme hedefleriyle doğrudan çatışıyordu.
Kanuni Döneminde Osmanlı-Venedik İlişkileri
Kanuni'nin tahta çıkmasının hemen ardından Belgrad'ı fethetmesi ve ardından Rodos'u alması, Venedik'i yeniden anlaşma arayışına itmişti. 1521'de Osmanlı ile Venedik arasında imzalanan antlaşmada Venedik, Kıbrıs ve Zanta adaları için yıllık 15.000 duka altını vergi ödemeyi kabul etti. Ancak bu geçici denge, her iki tarafın da yeni fırsatlar arayışıyla kırılgan kalmaya devam etti.
Preveze Sonrası Venedik
1538 Preveze yenilgisinin ardından Venedik, daha önce elinde tuttuğu bazı Ege adalarından vazgeçmek zorunda kaldı. 1540'ta imzalanan Osmanlı-Venedik Barış Antlaşması, Napoli di Romania (Nauplion) ve Monembasia gibi önemli Mora limanlarını Osmanlı'ya devretti. Bu gelişmeler Osmanlı'nın Ege üzerindeki kontrolünü kalıcı kıldı.
Ticari Boyut
Venedik, siyasi yenilgilerine rağmen Osmanlı ile ticari ilişkilerini sürdürmek zorundaydı. Doğu ticareti için Osmanlı topraklarını kullanmak zorunda olan Venedik, çeşitli antlaşmalarla kapitülasyon benzeri ayrıcalıklar talep etti. Bu diplomatik-ticari ilişki modeli, 16. yüzyıl boyunca Osmanlı-Venedik etkileşiminin temel çerçevesini belirledi.