Saray Himayesi ve Şiir Ortamı
Kanuni Sultan Süleyman, "Muhibbî" mahlasıyla bizzat şiir yazan ve şairleri himaye eden bir hükümdardı. İstanbul'daki saray çevresi ve taşra kasabaları, divan şiirinin canlı bir ortamda geliştiği birer edebiyat merkezi işlevi gördü. Şairler, kasidelerle padişah ve devlet büyüklerinin desteğini kazanırken gazeller ve mesnevilerle saygınlık edindiler.
Dönemin Büyük Şairleri
Kanuni döneminin divan şiiri içindeki büyük isimler çok geniş bir coğrafi ve kültürel yelpazeden geliyordu. Irak-Türk geleneğini temsil eden Fuzuli, İstanbul merkezli saray şairliğinin simgesi Baki ve destanî üslubuyla öne çıkan Taşlıcalı Yahya bu çoğulluğun örnekleriydi. Şiir dili Farsça unsurlarla zenginleşmiş olmakla birlikte Türkçe sözdizimi ve imgelem sistemi bu dönemde güçlü biçimde öne çıktı.
Muhibbî'nin Divanı
Kanuni'nin "Muhibbî" adıyla derlediği divan, 4.000'i aşkın beyit içermektedir. Bu durum, Osmanlı tarihinde şiir yazan padişahlar arasında en verimli örneklerden birini temsil eder. Muhibbî şiirlerinde siyasi güçten arındırılmış, içtenlikli bir aşk ve fanililik duygusunu işledi; bu yönüyle saray himayesiyle yetişen diğer şairlerden ayrışan özgün bir ses yarattı.