Kuşatmanın Başlangıcı
1317 yılında Osman Gazi, Bizans'ın Anadolu'daki en önemli şehirlerinden biri olan Bursa'yı (antik Prusa) kuşatma altına aldı. Bursa, zengin tarım arazileri, ipek üretimi ve kaplıcalarıyla bilinen varlıklı bir şehirdi. Koyunhisar Muharebesi'ndeki zaferden sonra güçlenen Osmanlı kuvvetleri, artık büyük şehirlere yönelecek askeri kapasiteye ulaşmıştı. Osman Gazi, şehri doğrudan ele geçirmek yerine uzun süreli bir abluka stratejisi izledi.
Kuşatmanın Stratejisi
Osman Gazi'nin Bursa kuşatması, klasik kale kuşatmalarından farklıydı. Şehrin çevresindeki küçük kaleleri ve köyleri birer birer ele geçirerek Bursa'yı dış dünyadan yalıttı. Akçakoca Bey kuzeyden, Konur Alp doğudan ve Tursun Alp güneyden ilerleyerek şehrin ticaret yollarını kesti. Köse Mihal'in Bizans iç yapısı hakkındaki bilgisi, kuşatma planlamasında kritik rol oynadı. Şehzade Alaeddin Paşa da idari görevlerinin yanı sıra kuşatma lojistiğinde babasına yardımcı oldu.
Osman Gazi'den Orhan Gazi'ye Devir
Kuşatma yılları ilerledikçe Osman Gazi'nin sağlığı bozulmaya başladı. Yaşlılık ve gut hastalığı nedeniyle aktif komutanlık yapamaz hâle gelen Osman Gazi, kuşatmanın yönetimini oğlu Orhan Gazi'ye devretti. Mal Hatun'un oğlu olan Orhan Gazi, babasının askeri vizyonunu devam ettirdi. Osman Gazi, son günlerinde de Bursa'nın fethini görmek için dua etmeye devam etti.
Bursa'nın Düşüşü
1326 yılının Nisan ayında Bursa'nın Bizans garnizonu teslim oldu. Dokuz yıllık kuşatma boyunca şehir açlık ve dış yardım kesilmesiyle bunalmıştı. Orhan Gazi, şehre girişte halkın can ve mal güvenliğini teminat altına aldı. Gayrimüslim halka din ve ibadet özgürlüğü tanındı. Bu hoşgörü politikası, Şeyh Edebali'nin ve Osman Gazi'nin temel öğretilerinin bir yansımasıydı.
Osman Gazi'nin Vasiyeti ve Vefatı
Bursa'nın fethi aynı yıl Osman Gazi'nin vefatıyla örtüştü. Bazı kaynaklara göre Osman Gazi, fetih haberini aldıktan kısa süre sonra; bazılarına göre ise haberi almadan vefat etti. Vasiyetinde Bursa'ya defnedilmeyi istedi ve naaşı bugünkü Osman Gazi Türbesi'nin bulunduğu yere nakledildi. Bursa, Osmanlı'nın ilk gerçek başkenti olarak tarih sahnesine çıktı. Dursun Fakih'in Karacahisar'da başlattığı kadılık sistemi Bursa'da daha da genişletildi.