Erken Hayatı ve Eğitimi
Davud-ı Kayseri, 1260 yılında Kayseri'de dünyaya geldi. Asıl adı Şerefüddin Davud bin Mahmud'dur. İlk eğitimini Kayseri'de aldıktan sonra Mısır'a giderek dönemin en önemli ilim merkezlerinde tahsil gördü. Kahire'de fıkıh, kelam, felsefe ve tasavvuf ilimlerini öğrendi. Özellikle İbn Arabi'nin eserleri üzerine derinleşerek tasavvuf felsefesinin en önemli şarihlerinden biri haline geldi.
İznik Medresesi'ne Atanması
Orhan Gazi, 1331 yılında İznik'in Fethi'nin ardından burada bir medrese kurarak İlk Osmanlı Medrese Sistemi'nin temelini attı. İznik Orhaniye Medresesi'nin ilk müderrisi olarak Davud-ı Kayseri'yi atadı. Bu atama, Osmanlı Devleti'nin ilim ve eğitime verdiği önemin en somut göstergesidir. Davud-ı Kayseri, bu medresede felsefe, kelam, tasavvuf ve mantık dersleri vererek Osmanlı ilim geleneğinin temellerini attı.
İlmî Eserleri
Davud-ı Kayseri'nin en önemli eseri, İbn Arabi'nin "Füsûsü'l-Hikem" adlı eserine yazdığı "Matla'u Husûsi'l-Kilem fî Meâni Fusûsi'l-Hikem" adlı şerhtir. Bu eser, İslam tasavvuf felsefesinin en değerli şerhlerinden biri olarak kabul edilir. Bunun yanı sıra mantık, astronomi ve metafizik alanlarında da eserler kaleme almıştır. Yazdığı eserler, yüzyıllar boyunca Osmanlı medreselerinde ders kitabı olarak okutulmuştur.
Osmanlı İlim Geleneğindeki Yeri
Davud-ı Kayseri, Osmanlı ilim geleneğinin kurucusu olarak kabul edilir. İznik Orhaniye Medresesi'nde başlattığı eğitim faaliyeti, sonraki yüzyıllarda Osmanlı medrese sisteminin temelini oluşturdu. Onun yetiştirdiği öğrenciler, Sultan I. Murad ve sonraki padişahlar döneminde kurulan medreselerde müderrislik yaptılar. Orhan Gazi'nin ilime verdiği değer, Davud-ı Kayseri gibi büyük bir alimi devlet hizmetine almasından açıkça anlaşılmaktadır.
Tasavvufi Yönü
Davud-ı Kayseri, yalnızca bir medrese alimi değil aynı zamanda derin bir mutasavvıftı. İbn Arabi'nin "vahdet-i vücûd" öğretisini benimseyen ve bu felsefeyi Osmanlı topraklarında yayan en önemli isimlerden biridir. Bu yönüyle Geyikli Baba gibi halk dervişleriyle aynı manevi iklimi paylaşmaktaydı; ancak o, tasavvufu akademik bir disiplin olarak ele almıştır. Nilüfer Hatun ve Orhan Gazi'nin himayesinde rahat bir ilim hayatı sürmüştür.
Vefatı ve Mirası
Davud-ı Kayseri, 1350 yılında İznik'te vefat etti ve burada defnedildi. Onun İznik'teki medresesi, Osmanlı eğitim sisteminin ilk nüvesi olarak tarihte özel bir yere sahiptir. Bursa Orhan Gazi Camii'nin yanı sıra İznik Orhaniye Medresesi de Orhan Gazi döneminin en önemli kültürel miraslarındandır. Davud-ı Kayseri'nin eserleri ve öğretileri, Osmanlı ilim hayatını asırlarca etkilemiştir.