İdama Giden Süreç
İran Seferi devam ederken Rüstem Paşa, Kanuni'ye Şehzade Mustafa'nın Safevi Şahı ile gizli temas halinde olduğunu ve taht için komplo kurduğunu bildirdi. Bu iddia, daha önce de Mustafa'nın artan popülaritesinden duyduğu kaygıyla birikmekte olan Kanuni'nin şüphelerini doruk noktasına taşıdı. Mustafa, babasının çadırına davet edildi.
İdamın Gerçekleşmesi
Şehzade Mustafa, 1553'te babasının çadırına girdiğinde cellâtlar tarafından ipek bir kordel ile boğuldu. Tarihçilere göre Mustafa, çadıra girdiğinde kendisini bekleyen kaderi anladı ve direnmedi; bazı rivayetler onun son anlarında babasına seslendiğini aktarmaktadır. İdam, Osmanlı sarayının en dramatik ve en hüzünlü olaylarından biri olarak tarihe geçti.
Ordu ve Halkın Tepkisi
Şehzade Mustafa'nın idamı ordu ve halk arasında büyük bir öfke ve galeyana neden oldu. Yeniçeriler Rüstem Paşa'yı suçlayarak görevden alınmasını talep etti; Kanuni bu baskı karşısında Rüstem'i geçici olarak sadrazamlıktan uzaklaştırmak zorunda kaldı. Şehzade Mustafa'nın türbesi Bursa'da inşa edildi; türbesi uzun süre halk tarafından ziyaret edildi.
Siyasi Sonuçları
Mustafa'nın idamı, veliahtlık mücadelesini Hürrem Sultan'ın oğulları arasında kanlı bir rekabete dönüştürdü. Şehzade Bayezid ile Şehzade Selim arasındaki çatışma, 1559'daki Konya Savaşı'nda somutlaştı. Böylece Osmanlı hanedanının geleceği, bir idamın ateşlediği bir kardeş savaşıyla şekillenmiş oldu.