Esirlikten Saraya
Hürrem Sultan, yaklaşık 1502 yılında bugünkü Ukrayna'nın Rohatyn şehrinde dünyaya geldi. Asıl adı Aleksandra Lisowska olduğu rivayet edilmektedir. Kırım Tatarlarının akınlarında esir alındıktan sonra İstanbul'a getirilen Hürrem, kısa sürede zeki, neşeli ve güçlü bir kişiliğiyle Kanuni Sultan Süleyman'ın dikkatini çekti. "Hürrem" (neşeli, güler yüzlü) adını bu dönemde aldı.
Kanuni ile Nikah
Kanuni Sultan Süleyman, Osmanlı sultanlarının onlarca yıldır süren geleneğini kırarak Hürrem ile resmi nikah kıydı. Bu karar sarayda büyük bir şaşkınlık yarattı; Hürrem, Osmanlı tarihinde cariyeyi sultan unvanına yükseltilmiş ilk ve tek isim oldu. Bu evlilik yalnızca şahsi bir bağlılığın değil, saray içi güç dengelerinin de yeniden şekillenmesinin habercisiydi.
Siyasi Etkisi
Hürrem Sultan, yalnızca padişahın eşi olarak değil, aktif bir siyasi aktör olarak da öne çıktı. İbrahim Paşa">İbrahim Paşa">Maktul İbrahim Paşa">Pargalı İbrahim Paşa ile rekabeti, sadrazamın 1536'da idamıyla sonuçlandı; I. Abdülhamid">I. Abdülhamid'in Oğlu)">Şehzade Mustafa">Şehzade Mustafa">Şehzade Mustafa">Şehzade Mustafa'nın idamında da Hürrem'in belirleyici etkisi olduğu ileri sürülmektedir. Uluslararası arenada Polonya'lı bir kural ve Avrupalı devlet adamlarıyla yazıştığı bilinen Hürrem, Osmanlı diplomasisinde de nadir bir kadın sesi oluşturdu.
Hayırseverlik ve Mimari
Haseki Hürrem Külliyesi, Hürrem Sultan'ın İstanbul'un merkezinde Mimar Sinan">Mimar Sinan'a yaptırdığı cami, medrese, imaret ve darüşşifadan oluşan büyük hayır kompleksidir. Aynı zamanda Kudüs'te yaptırdığı imarethane ve Mekke ile Medine'ye gönderdiği bağışlar, onun dini öneme sahip İslam kentlerindeki güçlü bir hayırsever olarak konumlanma isteğini yansıtmaktadır.
Çocukları ve Veliaht Mücadelesi
Hürrem'in Kanuni'den I. Mahmud)">I. Mahmud'un Oğlu)">Şehzade Mehmed">Şehzade Mehmed">Şehzade Mehmed (Fatih)">Şehzade Mehmed, Selim, Bayezid, Cihangir ve Mihrimah Sultan adlarında beş çocuğu oldu. Kanuni'nin önceki hasekisinden olan büyük oğul Şehzade Mustafa'nın 1553'te idamından sonra veliahtlık meselesi Hürrem'in oğulları arasında sert bir çatışmaya dönüştü. Hürrem'in bu süreçteki rolü, Osmanlı tarih yazımının en tartışmalı konularından biri olarak kalmaya devam etmektedir.
Vefatı ve Mirası
Hürrem Sultan, 1558 yılında İstanbul'da vefat etti. Süleymaniye Camii">Süleymaniye Külliyesi yanındaki türbesinde yatmaktadır. "Haseki Hürrem" ve Batı kaynaklarında "Roksolana" adlarıyla anılan Hürrem, Osmanlı saray tarihinin en renkli, en tartışmalı ve en güçlü kadın figürü olarak kalıcı bir yer edinmiştir.