Klasik Mirasın Sürdürülmesi
Mimar Sinan'ın kurduğu kubbeli cami geleneği 17. yüzyılda da devam etti. Sultan Ahmed Camii ve Yeni Cami bu devamlılığın en büyük ölçekli örnekleridir. Sedefkâr Mehmed Ağa ve Davud Ağa gibi mimarlar Sinan ekolünü benimseyerek uyguladı. Ancak orijinal yaratıcılık ve özgün deneme Sinan dönemiyle kıyaslanınca sınırlı kaldı.
Ölçek Küçülmesi
Duraklama Dönemi'nde devletin mali kaynaklarının daralması büyük külliyeler yerine daha mütevazı ölçekli yapıların inşasını teşvik etti. Medrese, kütüphane, çeşme ve sebil gibi küçük ölçekli sivil mimari unsurlar ön plana çıktı. Bu yapılar genellikle valide sultanlar, sadrazamlar ve üst düzey yöneticiler tarafından hayır eseri olarak yaptırıldı.
Bölgesel Çeşitlilik
Anadolu, Rumeli, Mısır ve diğer eyaletlerde yerel mimarlar klasik İstanbul formlarını bölgesel malzeme ve geleneklerle harmanlayan farklı yorumlar üretti. Özellikle Anadolu şehirlerinde 17. yüzyıl camilerinde taş, tuğla ve ahşabın birlikte kullanımı yaygınlaştı. Bu zenginleşme 18. yüzyıl Osmanlı barok mimarisi için önemli bir zemin hazırladı.