Tahta Çıkış ve Edirne Vakası
III. Ahmed, 1703 yılında patlak veren Edirne Vakası sonucunda kardeşi II. Mustafa'nın tahttan indirilmesiyle Osmanlı tahtına oturdu. Edirne Vakası; yeniçerilerin ve İstanbul esnafının, sarayı Edirne'de tutan ve başkente dönmek istemeyen II. Mustafa'ya karşı ayaklanmasıyla başlamıştı. Tahta geçişi bir isyanın ürünü olmasına karşın Ahmed, saltanatını uzun ve görece istikrarlı bir biçimde sürdürmeyi başardı.
Lale Devri'nin Başlaması
1718'de imzalanan Pasarofça Antlaşması, Osmanlı ile Avusturya ve Venedik arasındaki savaşa son verdi; bu barış ortamı III. Ahmed'e iç reform ve kültürel yenileşme için büyük bir fırsat tanıdı. Tarihçilerin "Lale Devri" adını verdiği bu dönemde (1718–1730) İstanbul'un çehresini değiştiren projeler hayata geçirildi. Boğaz kıyıları ve Kâğıthane dereleri boyunca yüzlerce lale bahçesi, kasırlar ve köşkler inşa edildi; saray çevresinde Batı tarzı eğlence anlayışı yaygınlaştı.
İbrahim Paşa ile İşbirliği
Sultan'ın en yakın destekçisi ve damadı Nevşehirli Damat İbrahim Paşa, dönemin reformlarının baş mimarıydı. İbrahim Paşa, Avrupa başkentlerine elçiler göndererek Osmanlı aydınlarının Batı'daki gelişmeleri yakından izlemesini sağladı; Yirmisekiz Mehmed Çelebi'nin Paris sefâreti bu sürecin en somut örneğidir. 1727'de İbrahim Müteferrika ve Said Efendi ile birlikte kurulan matbaa da padişahın onayıyla faaliyete geçti; böylece Osmanlı'da Türkçe kitap basımı resmen başladı.
Patrona Halil İsyanı (1730)
Lale Devri'nin şaşaası uzun sürmedi. İran cephesinde alınan ağır yenilgiler, savaş masraflarının yarattığı ekonomik sıkıntılar ve aristokratik lüksün yarattığı toplumsal hoşnutsuzluk; Arnavut asıllı eski bir denizci olan Patrona Halil önderliğinde büyük bir isyana dönüştü. Eylül 1730'da başlayan isyan, Yeniçerilerin büyük bölümünün ve İstanbul esnafının katılımıyla hızla yayıldı. İsyancılar sarayı kuşatınca III. Ahmed, tahta kalabilmek adına damadı İbrahim Paşa'yı cellada teslim etmek zorunda kaldı; ancak bu fedakârlık işe yaramadı ve padişah tahtı bırakmak durumunda kaldı.
Azli ve Ölümü
Tahtı devralan yeğeni I. Mahmud oldu. III. Ahmed, Topkapı Sarayı'ndaki kafes hayatına geri döndü ve 1736 yılında burada hayatını kaybetti. Saltanatının son yıllarını sürgün gibi geçirmiş olmasına karşın Osmanlı tarihi onu parlak bir kültür hamisi, zeki ve ılımlı bir hükümdar olarak hatırlamaktadır.
Sanatçı Kimliği
III. Ahmed yalnızca bir hükümdar değil, aynı zamanda yetenekli bir hattat ve şairdi. Hatt-ı hümayunları ile tanınan padişah, divanını da oluşturmuştu. Topkapı Sarayı'ndaki kütüphane ve III. Ahmed Çeşmesi onun kalıcı mimari mirasları arasında öne çıkmaktadır. Lale Devri'nin kısa ömürlü ama etkileyici mirası; Osmanlı kültür tarihinde modernleşme arzusunun ilk belirgin ifadesi olarak değerlendirilmektedir.