Hafsa Sultan Kimdir?
Ayşe Hafsa Sultan, Yavuz Sultan Selim’in eşi ve Kanuni Sultan Süleyman’ın annesidir. Oğlunun saltanatında sözü geçen güçlü konumuyla, çoğu tarihçi tarafından klasik çağın ilk büyük valide sultanı kabul edilir.
İlk Valide Sultan Meselesi
Hafsa Sultan, valide sultanlığın sarayda belirgin bir güç odağına dönüştüğü sürecin başlangıcında yer alır. “Valide sultan” unvanının bir kurum olarak tam anlamıyla yerleşmesi, sonraki on yıllarda —özellikle Nurbânû Sultan ve “Kadınlar Saltanatı” döneminde— olgunlaşacaktır. Bu yönüyle Hafsa Sultan, kurumun ilk güçlü örneği; Nurbânû ise onu resmî-siyasî bir makam hâline getiren halkadır.
Manisa Külliyesi ve Mesir Geleneği
Hafsa Sultan’ın en tanınmış eseri, oğlu şehzade Süleyman’ın sancakbeyi olduğu Manisa’da yaptırdığı Hafsa Sultan (Sultâniye) Külliyesi’dir (cami, medrese, imaret, darüşşifa). Halk arasında yaşayan Mesir macunu geleneğinin de onun şifa bulması vesilesiyle başladığı anlatılır. Hafsa Sultan 1534’te öldü.
Sık Sorulan Sorular
Hafsa Sultan kimdir?
Yavuz’un eşi ve Kanuni’nin annesidir; klasik çağın ilk büyük valide sultanı kabul edilir.
Manisa Mesir Festivali onunla mı başladı?
Halk anlatısına göre Mesir macunu geleneği Hafsa Sultan’ın şifa bulmasıyla ilişkilendirilir.
Kaynakça
- M. Çağatay Uluçay, Padişahların Kadınları ve Kızları, TTK, Ankara.
- Leslie P. Peirce, Harem-i Hümayun, çev. Ayşe Berktay, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, İstanbul, 2002.