Meclisin Feshedilmesi ve Mutlakiyetçi Yönetimin Başlangıcı (1878)

II. Abdülhamid, Şubat 1878'de Osmanlı Meclis-i Mebusan'ını kapattı. Bu kararla birlikte otuz yıl sürecek olan mutlakiyetçi yönetim dönemi fiilen başladı.

Osmanlı-Rus Savaşı (1877-78) sürerken Meclis-i Mebusan, askeri başarısızlıklar nedeniyle hükümeti yoğun biçimde eleştirmeye başladı. Bazı milletvekilleri savaş yönetimindeki aksaklıkları açıkça gündeme getirdi; bu eleştiriler II. Abdülhamid'i rahatsız etti.

Şubat 1878'de, Berlin Antlaşması müzakerelerinden yalnızca birkaç ay önce, II. Abdülhamid Meclis-i Mebusan'ı feshetti. Anayasa resmen yürürlükte kalmaya devam etti; ne var ki bir daha toplantıya çağrılmadı. Bu karar, 1908'e dek otuz yıl sürecek olan kesintisiz mutlakiyetçi yönetimin fiilen başlangıcını simgelemektedir.

Pek çok tarihçi bu olayı Osmanlı anayasacılık tarihinde belirleyici bir kırılma noktası olarak değerlendirir. Meclisin kapatılması; Tanzimat döneminin kümülatif olarak biriktirdiği reformcu birikimi fiilen askıya almış, Osmanlı siyasetini parlamenter yönetim anlayışından uzaklaştırarak kişisel iktidar modeline yöneltmiştir.