Hayatı ve Yetişmesi
Kemalpaşazade, 1468 yılında Edirne'de dünyaya geldi. Asıl adı Ahmed Şemseddin'dir; "Kemalpaşazade" lakabı ise dedesinin ya da büyükbabasının Kemal Paşa olmasından kaynaklanmaktadır. Önce askeri mesleğe yönelen Kemalpaşazade, yirmi yaşından sonra kariyer değiştirerek ilim hayatına adım attı. Bu geç başlangıç, onun ilerdeki olağanüstü akademik üretimine bakılınca şaşırtıcı bir kontrast oluşturmaktadır.
Dönemin önde gelen alimlerinden eğitim alarak fıkıh, kelam, tefsir, hadis ve Arap dili ilimlerinde derinleşti. Müderrislikten kazaskerliğe yükselerek Yavuz Sultan Selim tarafından şeyhülislamlık makamına getirildi.
Tevârîh-i Âl-i Osman
Kemalpaşazade'nin en büyük tarihsel eseri, on cildi aşan "Tevârîh-i Âl-i Osman"dır. Bu kapsamlı eser, Osmanlı tarihini kurucuların döneminden Yavuz Sultan Selim dönemine kadar ayrıntılı biçimde ele almaktadır. Mohaç Muharebesi'ni anlatan cildi özellikle bizzat olaylara tanıklık etmesi nedeniyle özgün bir kaynak değeri taşımaktadır.
Fatwa'lar ve Dini Mütalaaları
Şeyhülislam olarak Kemalpaşazade, döneminin en tartışmalı dini ve siyasi meselelerine fetvalar verdi. Safevilerle ilgili fetvaları, Alevilerin konumuna dair görüşleri ve Yavuz'un İran seferini meşrulaştıran fetvaları, döneminin siyasi atmosferiyle doğrudan ilişkiliydi. Çok sayıda fıkhi eser kaleme alan Kemalpaşazade, Osmanlı hukuk anlayışının şekillenmesinde önemli bir rol üstlendi.
Mirası
1534'te vefat eden Kemalpaşazade, Osmanlı ilim ve kültür tarihinin tartışmasız en önemli isimlerinden biridir. Yüzden fazla eseri, farklı ilim dallarındaki ustalığını belgeler. Hem Yavuz Sultan Selim'in hem de Kanuni döneminin ilk yıllarına ait dönemin entelektüel atmosferini en iyi yansıtan isimlerden biri olarak Osmanlı tarih yazımında özel bir yere sahiptir.