Osmanlı'nın Birinci Dünya Savaşı'na Girişi

İttihat ve Terakki'nin Almanya yanında savaşa girme kararı ve bunun felaket sonuçları.

Osmanlı İmparatorluğu, İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin yönlendirmesiyle Ekim 1914'te Almanya ve Avusturya-Macaristan'ın yanında Birinci Dünya Savaşı'na girdi. Gizli ittifak, Almanya'ya ait Goeben ve Breslau zırhlılarının Osmanlı donanmasına katılması ve ardından Karadeniz'de Rus limanlarına düzenlenen baskın, savaşa girişin fiili kıvılcımı oldu. Bu karar, imparatorluğun sonunu hazırlayan felaketin başlangıç noktası sayılmaktadır.

Savaş Öncesi İttifak Arayışları

Balkan Savaşları'nın yarattığı derin travmanın ardından İttihat ve Terakki Cemiyeti, imparatorluğu büyük bir Avrupa gücünün himayesine sokarak hem toprak kayıplarını önlemeyi hem de modernleşmeyi hızlandırmayı hedefliyordu. Savaş patlamasından önce İngiltere ve Fransa'ya ittifak teklifleri götürüldü; ancak bu teklifler reddedildi. Almanya ise İTC'nin teklifini kabul etti. Osmanlı-Alman gizli ittifakı, 2 Ağustos 1914'te Birinci Dünya Savaşı'nın patlak vermesinden yalnızca iki gün sonra imzalandı.

Goeben ve Breslau

Ağustos 1914'te Akdeniz'de İngiliz donanmasından kaçan iki Alman savaş gemisi, Goeben ve Breslau, İstanbul Boğazı'na sığındı. Osmanlı hükümeti bu gemileri resmen satın aldı; Yavuz Sultan Selim ve Midilli adlarını verdi. Alman personel yerinde kalırken gemiler teorik olarak Osmanlı bayrağı altına geçti. Bu gelişme, Osmanlı-Alman ilişkisini hem kamuoyuna hem de İtilaf Devletleri'ne açık biçimde hissettirdi. İngiltere ve Fransa'nın telaşlandığı bu tablo, İstanbul'daki diplomatik gerilimi tırmandırdı.

Karadeniz Baskını

Enver Paşa'nın öncülüğünde planlanan ve Alman Amiral Souchon'un fiilen yürüttüğü operasyonla Osmanlı donanması, Ekim 1914 sonunda Karadeniz'deki Rus limanlarını topa tuttu. Sivastopol, Odessa ve Novorossiysk'e yapılan bu baskın, Osmanlı'nın henüz resmi savaş ilanı yapmaksızın fiilen savaşa girişini simgeliyordu. Rusya, İngiltere ve Fransa sırasıyla savaş ilan etti.

Savaş İlanı ve Sonuçları

Kasım 1914'te Osmanlı dört cephede birden savaşa girdi: Kafkasya'da Rusya'ya, Mısır ve Süveyş'e doğru İngiltere'ye, Mezopotamya'da ve Arap Yarımadası'nda müttefik kuvvetlere karşı. Aralık 1914'te Enver Paşa komutasındaki kuvvetler Sarıkamış'ta Rus ordusu karşısında feci bir yenilgiye uğradı; bu muharebede on binlerce asker ağır kış koşullarında hayatını kaybetti. İngiliz ve Fransız kuvvetleri 1915'te Çanakkale'yi geçmeye girişti. Arap isyanı, doğudan ve güneyden imparatorluğu yıpratmaya başladı. Birinci Dünya Savaşı, Osmanlı İmparatorluğu'nun sonunu hazırlayan dört yıllık büyük çöküşün fitilini yaktı.

Diğer isimleri: Büyük Harp, Cihan Harbi