Hafiyeler Sistemi
II. Abdülhamid'in yönetimi boyunca kurulan ve giderek genişleyen hafiye teşkilatı, Osmanlı tarihinin en kapsamlı gizli istihbarat ağlarından birini oluşturuyordu. Farklı toplumsal kesimlerden binlerce muhbir saray adına çalışıyor; devlet dairelerinden saraya, kahvehanelerden medreselere uzanan bir ağ örülüyordu. İhbarlar doğrudan padişaha iletiliyor, Abdülhamid kişisel olarak incelediği dosyalar üzerine notlar düşüyordu.
Hafiye ağı yalnızca siyasi muhalifleri değil; yabancı elçilik mensuplarını, yüksek rütbeli askeri subayları ve hatta yakın çevresindeki saray adamlarını da takip ediyordu. Bu durum derin bir güvensizlik ortamı yarattı ve toplumun her katmanında öz-sansürü yaygınlaştırdı.
Sansür ve Basın Özgürlüğü
Abdülhamid dönemi sansürü, titizlik ve kapsamı bakımından Osmanlı tarihinde benzersiz bir yer tutmaktadır. Matbuat Nizamnamesi sıkı biçimde uygulandı; gazetelerde hangi kelimelerin geçebileceği titizlikle denetlendi. Devrim, hürriyet, cumhuriyet, suikast gibi kavramlar yasaklıydı. Dahası, bazı hayvan isimlerinin bile siyasi çağrışım taşıdığı gerekçesiyle kullanımı kısıtlandı. Yabancı ülkelerden gelen gazete ve kitaplar gümrük denetiminden geçirildi; sakıncalı görülenler imha edildi.
Sürgün ve Hapis Politikası
Muhalif olduğundan şüphelenilen aydınlar, gazeteciler ve devlet adamları çeşitli ülkelere sürgün edildi ya da hapse atıldı. Kanun-i Esasi'nin 113. maddesi, padişaha yargısız sürgün yetkisi tanıyor; bu madde zaman zaman açıkça, zaman zaman da dolaylı gerekçelerle uygulandı. Midhat Paşa ve pek çok Tanzimat dönemi reformcusu bu süreçte hayatını kaybetti.
Jön Türklere Baskı
Yurt içinde muhalefeti bastırmaya çalışan Abdülhamid, Avrupa'daki Jön Türklerin faaliyetlerini durdurmak için diplomatik baskıya başvurdu. Fransa ve İngiltere'den muhalefeti susturmalarını talep etti; bazı muhalif gazetelerin kapatılmasını sağladı. Ancak Avrupa basın özgürlüğü ortamında bu girişimler sınırlı sonuç verdi.
Yabancı Kamuoyunda "Kızıl Sultan"
Abdülhamid'in baskıcı politikaları, bilhassa 1894-96 Ermeni olaylarının ardından Avrupa kamuoyunda derin bir öfke uyandırdı. İngiliz Liberal Partisi lideri Gladstone, Abdülhamid'i kamuoyu önünde şiddetle kınadı. "Kızıl Sultan" lakabı Avrupa basınında yaygınlık kazandı ve bu imaj onun dönemini tanımlar hale geldi. Bu algı, İTC'nin 1908 devrimine uluslararası kamuoyunun sempatiyle bakmasını da kolaylaştırdı.