İTC'nin Kuruluşu
İttihat ve Terakki Cemiyeti, 1889'da İstanbul'daki Askeri Tıbbiye öğrencileri tarafından gizli bir örgüt olarak kuruldu. İlk yıllarda Jön Türkler hareketi ile örtüşen İTC, Abdülhamid'in baskı politikaları nedeniyle faaliyetlerini Avrupa'ya taşımak zorunda kaldı. Paris, Cenevre ve Kahire gibi şehirlerde muhalif gazeteler yayımlandı, Osmanlı aydınları ve askerler örgütle bağlantıya geçti.
1907'de Selanik'te yeniden yapılanan İTC, artık yalnızca aydınlardan değil, Rumeli'deki Osmanlı subaylarından da oluşan güçlü bir örgüte dönüşmüştü. Enver, Talat ve Cemal bu dönemin önde çıkan isimleri arasındaydı.
1908 Selanik Ayaklanması
Temmuz 1908'de Makedonya'daki İTC bağlantılı subaylar ayaklandı. Resneli Niyazi ve Enver Bey, kıtalarıyla dağa çıkarak meşruti yönetimi talep etti. Abdülhamid'in üzerlerine gönderdiği kuvvetler ise İTC'ye katıldı. Hareketin önünde duracak bir güç kalmayınca Abdülhamid, 24 Temmuz 1908'de anayasayı yeniden yürürlüğe koyduğunu açıkladı.
Meşrutiyet'in Yeniden İlanı
İkinci Meşrutiyet'in ilanı, imparatorluk genelinde büyük sevinç gösterilerine sahne oldu. Farklı etnik ve dinî gruplar birlikte kutlamalar yaptı; "hürriyet, eşitlik, adalet" sloganları yükselerek Osmanlı toplumsal belleğine kazındı. Meclis-i Mebusan yeniden toplandı; seçimler yapıldı. Ancak kısa sürede İTC ile liberaller arasındaki derin görüş ayrılıkları su yüzüne çıktı.
31 Mart Vakası
Nisan 1909'da İstanbul'da gerici bir ayaklanma patlak verdi. İTC karşıtı subaylar ve dinî çevreler Abdülhamid'i meşruti düzeni yıkarak geri dönmeye davet etti. Ancak Selanik'ten hareket eden Hareket Ordusu, ayaklanmayı bastırarak İstanbul'u kontrolü altına aldı. Bu gelişme İTC'nin iktidarını pekiştirdi.
Abdülhamid'in Tahttan İndirilmesi
27 Nisan 1909'da toplanan Meclis-i Umumî, Abdülhamid'i tahttan indirdi. Yerine kardeşi Mehmed Reşad, V. Mehmed unvanıyla tahta geçti. Abdülhamid Selanik'e sürgüne gönderildi; 1912'de Balkan Savaşları sırasında İstanbul'a döndü ve Beylerbeyi Sarayı'nda gözaltında yaşadı. 10 Şubat 1918'de burada hayatını kaybetti.