Sözlü Gelenekten Yazıya
Dede Korkut Hikâyeleri, yüzyıllar boyunca Oğuz Türkleri arasında saz eşliğinde anlatılan destanların XV. yüzyılın sonlarına doğru yazıya geçirilmiş biçimidir. Oğuz Destanı'ndan miras kalan temalar İslami anlayışa uyarlanmış ve Anadolu coğrafyasının renkleriyle zenginleştirilmiştir. Yazıya geçirildiği dönem, II. Bayezid devrinin son çeyreğiyle örtüşmektedir.
On İki Hikâye ve İçerikleri
Dirse Han Oğlu Boğaç Han, Salur Kazan'ın Evinin Yağmalanması, Bamsı Beyrek, Deli Dumrul gibi başlıklar taşıyan on iki hikâyenin ana kahramanları Hanlar Hanı Bayındır Han, damadı Beylerbeyi Salur Kazan ve çeşitli Oğuz beyleridir. Hikâyelerde yiğitlik, vefa, aile bağlılığı ve İslami erdemler ön plandadır; manzum ve nesir bölümleri iç içe geçerek özgün bir anlatı dokusunu oluşturur.
İki Nüsha, İki Kütüphane
Bugün elimizde bulunan Dede Korkut metninin iki nüshası vardır: biri Almanya'da Dresden Kütüphanesi'nde, diğeri Vatikan Kütüphanesi'ndedir. Her iki nüshada da manzum bölümler, aliterasyonlu ve yoğun imgeli bir dil barındırmaktadır. Prof. Fuat Köprülü ve Prof. Muharrem Ergin, Dede Korkut'u "Türk edebiyatının en büyük abidesi" olarak nitelendirmiştir.
Osmanlı Kültürel Kimliğindeki Yeri
Dede Korkut Hikâyeleri, Osmanlı Türklerinin geçmişle duygusal bağını canlı tuttu. Bu hikâyelerde işlenen Oğuz Türkü kimliği ve kahramanlık anlayışı, Osmanlı askeri ve toplumsal değerleriyle örtüşüyordu. Sözlü kültürün yazılı kültürle buluştuğu bu eser, Osmanlı döneminin koruduğu ve sonraki yüzyıllara aktardığı en değerli kültürel miraslar arasında yer almaktadır.