I. Balkan Savaşı'nın Nedenleri
19. yüzyılın sonlarından itibaren Balkan devletleri bağımsızlıklarını kazanmış ya da özerklik elde etmişti. 1908'de İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin iktidara gelmesiyle birlikte Osmanlı ordusunda ve yönetiminde yaşanan sarsıntılar, Balkan devletleri için büyük bir fırsat penceresi açtı. 1908-1909 yıllarında Bulgaristan tam bağımsızlığını ilan etti, Avusturya-Macaristan Bosna-Hersek'i ilhak etti. Libya Savaşı (1911-1912) sırasında Osmanlı'nın dikkatinin başka yöne çevrilmesinden yararlanan Bulgaristan, Sırbistan, Yunanistan ve Karadağ arasında Balkan İttifakı kuruldu. Bu ittifakın asıl hedefi, Osmanlı'nın Avrupa topraklarını paylaşmaktı.
Yenilgi
Ekim 1912'de başlayan savaşta Osmanlı ordusu beklenmedik biçimde hızlı çöktü. Çatalca dışında büyük direniş gösterilemedi; Makedonya, Batı Trakya ve Arnavutluk hızla elden çıktı. Sırp kuvvetleri Üsküp'ü, Yunan kuvvetleri Selanik'i aldı; Bulgarlar Edirne'yi kuşatma altına aldı. Onlarca yıldır en önemli Osmanlı şehirlerinden biri olan Selanik'in Yunanlılarca ele geçirilmesi siyasi ve toplumsal açıdan derin bir travma yarattı. Osmanlı askeri komutası bu yenilgiyi planlı takviye eksikliği, lojistik başarısızlıklar ve yönetim kargaşasıyla açıkladı.
Edirne'nin Kaybı
1913 Martında Bulgar ve Sırp kuvvetleri uzun süreli kuşatmanın ardından Edirne'yi düşürdü. Osmanlı tarihinin sembolik başkentlerinden biri olan ve II. Murat'tan bu yana taşıdığı kültürel ağırlıkla Müslümanlar için derin bir anlam ifade eden Edirne'nin yitirilmesi, devlet ve toplumda büyük bir şok yarattı. Mayıs 1913'te imzalanan Londra Antlaşması ile Osmanlı; Ege adalarını, Makedonya'yı ve Girit'i resmi olarak bıraktı. İmparatorluğun Balkan coğrafyasındaki altı yüz yıllık varlığı fiilen sona ermişti.
II. Balkan Savaşı ve Edirne'nin Geri Alınması
Haziran 1913'te Bulgaristan, İttifak içindeki pay anlaşmazlığı nedeniyle Sırbistan ve Yunanistan'a saldırdı. Osmanlı bu fırsatı değerlendirerek harekete geçti. Enver Bey komutasındaki kuvvetler, yalnızca on bir günde büyük bir dirençle karşılaşmadan Edirne'ye girdi. Edirne'nin geri alınması halk arasında coşkuyla karşılansa da Balkanlar'daki büyük yıkım gerçeğini değiştiremiyordu.
Sonuçlar
Balkan Savaşları, demografik açıdan da yıkıcı sonuçlar doğurdu. Yüz binlerce Müslüman ve Türk, Balkanlar'dan Anadolu'ya göç etti. Tahminlere göre iki yıl içinde 400.000'den fazla kişi hayatını kaybetti; milyonlarca kişi yurtlarından edildi. İttihat ve Terakki Cemiyeti bu süreçte Balkanlardaki başarısızlıktan pay çıkarmak için Almanya ile askeri ittifak arayışına girdi. Bu ittifak, iki yıl sonra Osmanlı'yı Birinci Dünya Savaşı'na taşıyacaktı.