Ridaniye Muharebesi ve Kahire'nin Fethi (1517)

Sina Çölü'nü Aşan Ordu ve Mısır'ın Kalıcı Fethi

22 Ocak 1517'de Ridaniye'de gerçekleşen meydan savaşında Yavuz Sultan Selim, yeni Memlük Sultanı Tumanbay'ı ağır yenilgiye uğrattı. Sina Çölü'nü 13 günde aşan Osmanlı ordusu, iki gün iki gece süren çetin Kahire sokak çarpışmalarının ardından şehri fethetti.

Sina Çölü'nü Aşmak

Mercidabık zaferinin ardından Yavuz, Şam'da ikibuçuk ay kalarak Suriye'ye yeni bir düzen verdi. Ardından Mısır'ın son kapısı olan Sina Çölü'nün aşılması gerekiyordu. Tarih boyunca nice komutanın gözünü yıldıran bu çöl, ince kumlu, yılanlı ve akrepli; gündüzleri kavurucu, geceleri dondurucu bir bariyerdi. Vezirlerden biri "Geri dönelim" deyince Yavuz onun idamını emretti. Akdeniz kıyısına yakın bir rota izleyen ordu 400 kilometre yol yürüyerek çölü 13 günde geçti.

Ridaniye'de Dahiyane Manevra

Yeni Memlük Sultanı Tumanbay, 200 Venedik topunu Kahire'nin tek giriş yolu Adiliye'ye yerleştirdi ve Osmanlı ordusunun bu topların önüne geçmek zorunda olduğunu hesap etti. Osmanlı istihbaratı bu planı Yavuz'a iletti; Yavuz yürüyüş yolunu değiştirdi. Sinan Paşa bir gösteri hücumuyla Memlük toplarını meşgul ederken Yavuz asıl kuvvetiyle güneye inerek düşmanı arkadan sardı. Taktik tuzağına düşen Tumanbay düzlüğe çıkarak meydan savaşı vermek zorunda kaldı.

Ridaniye Savaşı ve Sinan Paşa'nın Fedakârlığı

22 Ocak 1517'de başlayan savaşta Tumanbay'ın süvarileri Osmanlı sağ kanadına yüklendi; Veziriazam Sinan Paşa birkaç yerinden yaralandı. Yavuz'un geri çekilmesi emrine Sinan Paşa "Ölmek ne gün içindir, devlete can borcumuz var" diyerek uymadı ve deveye yüklü bir mahfeden savaşı idare etmeye devam etti. Sonunda Tumanbay Osmanlı ordugâhının içine kadar girdi ama padişahı değil Sinan Paşa'yı buldu; Sinan Paşa bu çarpışmada şehit düştü. Yavuz, "Mısır'ı aldık ama ne çare ki Sinan'ı kaybettik" diyerek üzüntüsünü dile getirdi.

Kahire Sokak Çarpışmaları ve Tumanbay'ın Sonu

Ridaniye yenilgisine rağmen Tumanbay mücadeleden vazgeçmedi; barikatlar ve hendeklerle hazırladığı Kahire'yi kitledi. İki gün iki gece süren sokak çarpışmalarında kadınlar bile taşlar atarak direnişe katıldı. Şehir yangın yerine döndü. Nihayet 30 Ocak 1517'de direniş kırıldı ve Yavuz büyük bir törenle Kahire'ye girdi. Yakalanan Tumanbay'ı Yavuz misafir muamelesiyle karşıladı; ancak sonunda onu idam ettirdi ve şanlı düşmanının cenazesini bizzat omuzladı.