Mihrimah Sultan Kimdir
Mihrimah Sultan, Kanuni Sultan Süleyman ile Hürrem Sultan'ın kızıdır ve Osmanlı tarihinin en güçlü ve nüfuzlu kadınlarından biri olarak tarihe geçmiştir. Adı Farsçada "güneş ve ay" anlamına gelen Mihrimah, babasının en sevdiği çocukları arasında yer alıyordu. Sadrazam Rüstem Paşa ile evlenen Mihrimah Sultan, siyasi alanda da aktif bir rol üstlendi ve pek çok hayır eserine imza attı. Mimar Sinan'a iki büyük cami yaptırmasıyla da tarihe adını yazdırdı.
Caminin Konumu ve Silüeti
Üsküdar İskele Camii olarak da bilinen yapı, Anadolu yakasından İstanbul'a açılan kapının tam başında, iskeleye inen yolun hemen yanında yükselmektedir. Bu stratejik konum, camiye hem pratik hem de simgesel bir önem kazandırmaktadır. İstanbul'a Anadolu tarafından gelenler, kente adım attıklarında ilk karşılaştıkları büyük yapı bu cami oluyordu. Boğaz'ın Rumeli yakasından bakıldığında ise caminin silueti, Üsküdar'ın kimliğinin ayrılmaz bir parçası hâline gelmiş durumdadır.
Mimari Özellikleri
Sinan, bu camide tek bir büyük kubbe ve yalnızca bir yarım kubbeyle oluşturduğu asimetrik bir plan denemesi yaptı. Bu tercih, camiye özgün ve sıra dışı bir görünüm kazandırmaktadır. Üç şerefeli olan tek minaresi, yapının kıble yönündeki köşesinde yükselmektedir. Caminin taşıyıcı sistemi; dört büyük sütunun kubbeyi tuttuğu, yarım kubbeyle desteklenen ana mekândan oluşmaktadır. Son cemaat yeri, beş bölümlü revakıyla zarif bir giriş mekânı sunmaktadır.
Rüstem Paşa ile İlişkisi
Bazı kaynaklara göre Mihrimah Sultan Camii'nin inşası, Mihrimah'ın eşi Rüstem Paşa ile olan evliliğinin simgesel bir kutlaması ya da bu dönemin anısına bir armağan niteliği taşımaktadır. Mihrimah Sultan'ın iki camiye de Mimar Sinan'ı görevlendirmiş olması, bu hanedan mensubu kadının sanata ve mimarlığa ne denli önem verdiğini göstermektedir. İki caminin farklı yakalar arasında birbirine bakan konumları, zaman zaman romantik anlatıların konusu olmaktadır. Üsküdar Camii, Mihrimah'ın ilk büyük hayır eseri olması bakımından da ayrı bir anlam taşımaktadır.